300gospodarka

Black Friday traci zaufanie Polaków. Mimo to koszyki rosną o dziesiątki procent Aż 73 proc. ze 100 tys. najpopularniejszych produktów analizowanych przez Ceneo miało podczas ubiegłorocznego Black Week wyższą cenę niż we wcześniejszych tygodniach. W niemal 28 proc. badanych sklepów przed okresem wyprzedaży pojawiła się przynajmniej jedna podwyżka o 20 proc. lub więcej. Jednocześnie ponad połowa konsumentów przyznaje, że coraz mniej wierzy w "prawdziwe" promocje. Dane pokazują, że sam napis "promocja" i duży procent rabatu słabiej mówią o tym, czy oferta rzeczywiście jest korzystna. W części przypadków niższe ceny można było znaleźć zarówno w połowie października, jak i później – podczas Cyber Monday czy w połowie grudnia. Cena rosła przed wyprzedażą W niemal 28 proc. sklepów analizowanych przez Ceneo przed Black Week odnotowano co najmniej jedną podwyżkę ceny o 20 proc. lub więcej. Co istotne, w 70 proc. takich ofert pierwsza zaobserwowana podwyżka pojawiła się ponad 30 dni przed Black Friday. Moment tej zmiany nie jest przypadkowy. Zgodnie z przepisami wdrażającymi dyrektywę Omnibus przy komunikowaniu obniżki punktem odniesienia jest najniższa cena z 30 dni przed jej wprowadzeniem. Jeśli sklep podniesie cenę wcześniej, taka zmiana może już nie być widoczna w bezpośrednim porównaniu przy promocji. Samo wystąpienie podwyżki nie przesądza jednak, dlaczego sklep zmienił cenę właśnie w tym momencie. Ceneo zastrzega, że nie zna przyczyn poszczególnych zmian. Większość sprzedażowych hitów była wcześniej tańsza Jeszcze mocniej wygląda analiza 100 tys. najpopularniejszych produktów. W przypadku 73 proc. z nich cena podczas Black Week była wyższa niż we wcześniejszych badanych tygodniach. Korzystniej wypadały m.in. połowa października, Cyber Monday oraz połowa grudnia. Nie oznacza to jednak, że Black Week był pozbawiony prawdziwych okazji. W części kategorii obniżki były wyraźne. Materace taniały średnio o 16 proc., a niemal połowa analizowanych modeli była przeceniona o ponad 20 proc. Roboty sprzątające kosztowały średnio o 10 proc. mniej, a damskie buty sportowe o 8 proc. mniej. W obu grupach ponad jedna piąta produktów została przeceniona o więcej niż 20 proc. Trudno więc jednoznacznie stwierdzić, że Black Friday to jeden wielki festiwal fałszywych promocji. Bardziej przypomina mieszankę bardzo dobrych okazji i ofert, które po porównaniu z wcześniejszą historią cen wypadają znacznie słabiej. Polacy coraz mniej wierzą w rabaty A nieufność konsumentów rośnie. 51 proc. badanych przez Ceneo deklaruje, że coraz mniej wierzy w "prawdziwe" promocje. Kolejne 21 proc. w ogóle nie przywiązuje szczególnej wagi do Black Friday. Jedna czwarta respondentów korzysta z ofert pojawiających się w tym okresie, ale nie planuje z tego powodu dodatkowych zakupów. Zaledwie 3 proc. czeka na Black Friday i kupuje wtedy więcej. – Kończy się czas, kiedy duży procent na etykiecie wystarczał, żeby przekonać konsumenta, że trafił na okazję. Dzisiaj coraz ważniejszy staje się kontekst: ile produkt kosztował wcześniej i czy obecna cena faktycznie jest atrakcyjna. Dlatego na Ceneo.pl pokazujemy historię ceny z ostatnich sześciu miesięcy. Pozwala ona spojrzeć poza sam komunikowany rabat i ocenić ofertę w dłuższej perspektywie – mówi Krzysztof Jaworski, starszy kierownik ds. rozwoju produktów Ceneo.pl. Sceptycyzm wobec promocji nie zatrzymuje jednak zakupów. W piątek i sobotę sąsiadującą z Black Friday wartość koszyka na Ceneo była o około 67 proc. wyższa niż podczas wcześniejszych analizowanych piątków i sobót. W części kategorii skala wzrostu zamówień była jeszcze większa. Liczba zamówień na słuchawki zwiększyła się o 490 proc., na gry planszowe o 266 proc., a na klocki o 264 proc. Przeczytaj również: Gotówka z obowiązkowym kursem. UOKiK podejrzewa obchodzenie prawa To tworzy wyraźny paradoks. Konsumenci coraz słabiej ufają promocyjnym etykietom, ale podczas Black Friday wartość koszyków zakupowych na Ceneo wyraźnie rośnie. Sama deklaracja rabatu traci więc część swojej siły, za to znaczenia nabiera możliwość sprawdzenia wcześniejszych cen produktu. Wniosek dla kupujących jest prosty: podczas Black Week warto patrzeć nie tylko na wysokość rabatu, lecz także na historię ceny. Nawet duża przecena może wyglądać mniej imponująco, kiedy zestawi się ją z tym, ile ten sam produkt kosztował kilka tygodni wcześniej. Z perspektywy sprzedawców Black Friday nie wygląda tak samo. Aż 3 na 10 badanych sklepów deklaruje słabsze wyniki i nasycenie rynku. Jednocześnie 17 proc. nadal obserwuje wzrost sprzedaży i zainteresowania klientów. Dane Ceneo obejmują okres od stycznia do grudnia 2025 r. oraz badania ankietowe przeprowadzone między grudniem 2025 r. a styczniem 2026 r. W ankietach uczestniczyło 3086 użytkowników i 108 sprzedawców. Polecamy także: FixNip ma ponad 100 implantacji, Smartmedics szykuje certyfikację. Adiuvo wybiera priorytety O nowe fabryki i centra danych rywalizujemy także wodą. Polska musi się przygotować Polska chce uniezależnić się od importu leków. Pacjent ma dostać finansową zachętę Artykuł Black Friday traci zaufanie Polaków. Mimo to koszyki rosną o dziesiątki procent pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

FixNip ma ponad 100 implantacji, Smartmedics szykuje certyfikację. Adiuvo wybiera priorytety Notowane na GPW Adiuvo Investments przebudowuje swój portfel i koncentruje kapitał oraz uwagę zarządu na dwóch spółkach medtech: FixNip i Smartmedics. FixNip rozwija implant do rekonstrukcji brodawki sutkowej i przygotowuje się do wejścia na rynek USA, natomiast Smartmedics pracuje nad certyfikacją przenośnego systemu EKG i komercjalizacją technologii za granicą. Przy realizacji obecnych założeń obie spółki mogą jeszcze w 2026 r. wygenerować pierwsze znaczące przychody. Zmiana modelu działania oznacza odejście od rozproszenia zasobów między kilkanaście przedsięwzięć. Adiuvo chce teraz mocniej finansować projekty, które są najbardziej zaawansowane technologicznie i komercyjnie. Pierwszym jest Smartmedics, rozwijający rozwiązania wykorzystujące dane pacjentów w zarządzaniu chorobami przewlekłymi w kardiologii. Drugim – FixNip, którego implant służy do rekonstrukcji brodawki sutkowej m.in. po mastektomii. Adiuvo zawęża portfel Zmiana strategii zbiegła się z końcowymi etapami restrukturyzacji Adiuvo, w ramach której spółka znacząco zmniejszyła zadłużenie. Zarząd chce teraz kierować środki tam, gdzie – według własnej oceny – szanse na komercjalizację są największe. – Skupiamy kapitał, kompetencje i uwagę zarządczą na dwóch projektach o największym, w naszej ocenie, potencjale dalszego rozwoju i komercjalizacji. Dla każdego z nich określiliśmy mierzalne cele, a postępy regularnie weryfikujemy. Eksplozja AI otworzyła przed naszymi spółkami nowe ścieżki rozwoju i sprzedaży produktów – mówi Anna Aranowska-Bablok, prezes zarządu Adiuvo Investments. W przypadku FixNip priorytetem jest rynek amerykański oraz rozwój sprzedaży w Europie. Smartmedics chce zakończyć proces certyfikacji zgodnie z unijnym rozporządzeniem MDR i rozpocząć komercjalizację technologii za granicą. Jednym z priorytetów są pierwsze kontrakty w krajach Zatoki Perskiej. FixNip ma już ponad 100 implantacji FixNip jest bardziej zaawansowany w komercjalizacji. Produkt ma oznakowanie CE uzyskane jeszcze w poprzednim systemie regulacyjnym MDD, a od III kwartału 2026 r. może być także sprzedawany w Kanadzie. Spółka ma za sobą ponad 100 implantacji przeprowadzonych w Europie. Dysponuje też obserwacjami pacjentów obejmującymi niemal pięć lat. Dane te wykorzystuje teraz w procesach regulacyjnych po obu stronach Atlantyku. Na rynku europejskim firma zmienia model sprzedaży. Po wcześniejszej współpracy z GC Aesthetics stopniowo ogranicza zależność od wyłącznej dystrybucji i buduje własne kanały dotarcia do klientów na kolejnych rynkach. Równolegle FixNip przygotowuje się do uzyskania refundacji w państwach UE. Produkt ma już odpowiednie kody potrzebne do prowadzenia dalszych działań w tym kierunku. Jeżeli obecny scenariusz się powiedzie, spółka zakłada osiągnięcie samowystarczalności finansowej na początku 2028 r. Największy cel to rynek USA Znacznie większą skalę może otworzyć przed FixNip rynek amerykański. Spółka prowadzi tam program badań klinicznych z lokalnymi jednostkami, w tym MD Anderson Cancer Center w Teksasie. Projekt realizowany jest w ramach programu CPRIT, czyli Cancer Prevention and Research Institute of Texas. FixNip pozyskał w Stanach Zjednoczonych finansowanie, które ma pozwolić na przeprowadzenie badania klinicznego w ośrodkach onkologicznych. Celem jest uzyskanie zgody amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA). Dopiero taki etap otworzyłby firmie drogę do szerszej komercjalizacji produktu w USA i potencjalnych umów z większymi partnerami branżowymi. Adiuvo deklaruje, że FixNip już prowadzi z nimi rozmowy. Smartmedics czeka na certyfikację Smartmedics znajduje się na wcześniejszym etapie komercjalizacji. Spółka rozwija przenośny, 12-odprowadzeniowy system EKG, czyli rozwiązanie pozwalające wykonywać rozbudowane badanie pracy serca poza tradycyjnym gabinetem czy szpitalem. Obecnie firma przechodzi proces europejskiej certyfikacji zgodnie z rozporządzeniem MDR dotyczącym wyrobów medycznych. Zgłoszenie przeszło już ocenę formalną, a w październiku 2026 r. rozpoczęła się ocena merytoryczna. Adiuvo zakłada, że ten etap może potrwać około dwóch-trzech miesięcy. Przy sprawnym przebiegu kolejnych procedur certyfikat mógłby zostać przyznany na przełomie I i II kwartału 2027 r. Termin nie jest jednak przesądzony i zależy od przebiegu całej procedury. Adiuvo zapewnia jednocześnie, że finansowanie procesu certyfikacji zostało już zabezpieczone. – Najważniejszym krótkoterminowym celem Smartmedics jest uzyskanie europejskiej certyfikacji urządzenia – przenośnego, 12-odprowadzeniowego systemu EKG zgodnie z rozporządzeniem MDR. Zgłoszenie przeszło ocenę formalną. Rozpoczęcie oceny merytorycznej miało miejsce w październiku 2026 r. a według obecnych założeń etap ten może potrwać około dwóch-trzech miesięcy – mówi Anna Aranowska-Bablok. AI ma pomóc połączyć dane Po uzyskaniu certyfikacji Smartmedics chce rozwijać model licencyjny i współpracować z zewnętrznymi partnerami nad algorytmami wykorzystującymi dane medyczne. Pomysł zakłada łączenie wyników badań kardiologicznych wykonywanych w domu z diagnostyką, która do tej pory była dostępna przede wszystkim w warunkach szpitalnych. Dzięki temu technologia mogłaby być szerzej wykorzystywana w opiece nad pacjentami z chorobami przewlekłymi. Smartmedics prowadzi już rozmowy dotyczące przyszłych projektów komercyjnych. Według obecnego harmonogramu pierwsza współpraca z zainteresowaną kliniką nad algorytmami może ruszyć w ciągu około sześciu miesięcy. Spółka zakłada także możliwość uzyskania pierwszych przychodów jeszcze w 2026 r. Adiuvo odwołuje się przy tym do szacunków McKinsey, według których globalny rynek domowej opieki medycznej przekracza 250 mld dolarów. Dalszy rozwój, zwłaszcza zagraniczny, będzie jednak wymagał dodatkowego finansowania. Mniej projektów i bardziej przejrzyste koszty Zmiana portfela Adiuvo obejmuje też sposób rozliczania wydatków. Koszty operacyjne związane ze spółkami portfelowymi zostały przeniesione bezpośrednio do tych podmiotów. Według spółki ma to ułatwić ocenę, ile kapitału rzeczywiście pochłania każdy projekt i jakie są jego dalsze potrzeby finansowe. Firma rezygnuje z modelu, w którym zasoby rozkładały się pomiędzy wiele przedsięwzięć na różnych etapach rozwoju. Najbliższe kwartały mają zweryfikować trzy główne założenia: czy FixNip zwiększy sprzedaż i zrobi postępy w programie klinicznym w USA oraz czy Smartmedics przejdzie kolejne etapy certyfikacji. Dla Adiuvo sukces obu projektów ma znaczenie również z perspektywy giełdowej. Spółka liczy, że rozwój sprzedaży, certyfikacja i wejście na kolejne rynki zwiększą wartość jej portfela. Adiuvo Investments jest notowane na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. Firma specjalizuje się w rozwijaniu i komercjalizacji technologii medycznych, a po zmianie strategii jej działalność skupia się przede wszystkim na dwóch projektach: Smartmedics i FixNip. Przeczytaj także: O nowe fabryki i centra danych rywalizujemy także wodą. Polska musi się przygotować Rynek się uspokaja, ale Polacy nie. Kredyt hipoteczny nadal budzi strach L4 przybywa szybciej niż pracowników. Najmocniej zmieniła się jedna grupa przyczyn Artykuł FixNip ma ponad 100 implantacji, Smartmedics szykuje certyfikację. Adiuvo wybiera priorytety pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

O nowe fabryki i centra danych rywalizujemy także wodą. Polska musi się przygotować Rozwój centrów danych, sztucznej inteligencji i nowoczesnego przemysłu zwiększa zapotrzebowanie na wodę. Federacja Przedsiębiorców Polskich (FPP) ostrzega, że dostęp do tego zasobu może zacząć decydować o tym, gdzie powstaną nowe inwestycje technologiczne. Organizacja wskazuje m.in. na planowane centrum danych w Michałowicach pod Warszawą, które wywołało pytania mieszkańców o wpływ obiektu na lokalne zasoby wodne i infrastrukturę. FPP argumentuje, że Polska potrzebuje szybszych inwestycji w sieci wodociągowe, kanalizację, retencję i ponowne wykorzystanie wody. Stawką jest już nie tylko bezpieczeństwo środowiskowe, lecz także konkurencyjność gospodarki. Kraje lepiej przygotowane na niedobory mogą mieć przewagę w rywalizacji o kapitał i zaawansowane technologicznie projekty. Centrum danych budzi pytania o wodę Planowana inwestycja w Michałowicach stała się dla FPP przykładem szerszego problemu. Mieszkańcy obawiają się m.in. o zużycie wody i energii przez przyszły obiekt oraz jego wpływ na lokalną infrastrukturę komunalną. W debacie pojawiła się też kwestia ewentualnego wykorzystania wody z warszawskich wodociągów do chłodzenia centrum danych. Takie obiekty wymagają rozbudowanej infrastruktury energetycznej i chłodzenia, dlatego dostępność zasobów staje się jednym z elementów branych pod uwagę przy wyborze lokalizacji. FPP uważa, że podobne ograniczenia mogą dotyczyć również przemysłu i innych branż technologicznych. – Bezpieczeństwo wodne staje się jednym z warunków utrzymania atrakcyjności inwestycyjnej Polski. Nie możemy dopuścić, aby niedostateczna infrastruktura ograniczała rozwój nowych technologii, przemysłu i usług. Konkurujemy o inwestycje z innymi państwami europejskimi, dlatego musimy zapewnić przedsiębiorcom przewidywalne warunki prowadzenia działalności. Rozwój gospodarczy i ochrona zasobów naturalnych nie wykluczają się, wymagają jednak odpowiedzialnego planowania i długofalowych inwestycji – mówi Marek Kowalski, przewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich. Europa potrzebuje miliardów na wodę Problem nie dotyczy wyłącznie Polski. Według szacunków Komisji Europejskiej luka inwestycyjna w europejskiej gospodarce wodnej wynosi około 23 mld euro rocznie. Chodzi o różnicę między obecnym poziomem nakładów a kwotą potrzebną do odpowiedniego rozwoju i modernizacji infrastruktury. FPP ocenia, że pieniędzy trzeba szukać jednocześnie w budżetach publicznych, funduszach unijnych i sektorze prywatnym. Organizacja wymienia kredyty inwestycyjne oraz zielone i niebieskie obligacje, czyli instrumenty finansujące projekty środowiskowe – w przypadku tych drugich związane przede wszystkim z zasobami wodnymi. Kolejnym rozwiązaniem mogą być inwestycje prowadzone w formule partnerstwa publiczno-prywatnego. Nowym źródłem finansowania mogą być unijne ramy budżetowe na lata 2028-2034. Federacja postuluje, aby Polska już teraz przygotowywała projekty, które później mogłyby łączyć środki europejskie, krajowe i prywatne. Wodę trzeba odzyskiwać i zatrzymywać Ale budowa nowych wodociągów nie wystarczy. Według FPP potrzebny jest program obejmujący także modernizację istniejących sieci, ograniczanie strat, rozwój retencji, oczyszczanie ścieków i ponowne wykorzystywanie wody w zakładach przemysłowych. Przed rozpoczęciem dużych inwestycji należałoby też analizować lokalny bilans wodny, czyli zestawienie dostępnych zasobów i przewidywanego zużycia, oraz możliwość wykorzystania alternatywnych źródeł zaopatrzenia. Pozwoliłoby to wcześniej identyfikować ryzyko niedoborów wody, zamiast mierzyć się z nim dopiero na zaawansowanym etapie inwestycji. Podobne rozwiązania FPP proponuje dla przemysłu i rolnictwa. W przygotowanych wcześniej raportach organizacja wymienia m.in. zamykanie obiegów przemysłowych, ponowne wykorzystanie wody technologicznej, odbudowę retencji na terenach wiejskich oraz precyzyjne nawadnianie. Przeczytaj także: Nad Wisłą mamy mało wody, ale dobry klimat dla centrów danych. AI komplikuje rachunek Rosnące zapotrzebowanie na wodę zmienia jej gospodarcze znaczenie. Dostęp do odpowiednich zasobów może wpływać na możliwość rozbudowy zakładów, lokalizację centrów danych czy rozwój infrastruktury cyfrowej. Federacja przekonuje, że inwestycje trzeba przygotować, zanim ograniczenia staną się barierą dla przedsiębiorstw. W przypadku kryzysu działania naprawcze byłyby droższe, a możliwości reakcji – mniejsze. – Potrzebujemy nie tylko strategii, ale przede wszystkim projektów gotowych do realizacji i finansowania. Konieczne jest połączenie środków europejskich, kapitału bankowego oraz inwestycji przedsiębiorstw. Najbliższe lata będą kluczowe dla przygotowania Polski do wykorzystania nowych instrumentów finansowych UE. Od skuteczności tych działań zależeć będzie zarówno bezpieczeństwo wodne, jak i zdolność naszej gospodarki do dalszego rozwoju – mówi Marek Kowalski. FPP postuluje więc, aby bezpieczeństwo wodne traktować jako element polityki gospodarczej i inwestycyjnej, a nie problem rozwiązywany dopiero przy niedoborach. Bez modernizacji infrastruktury Polska może mieć coraz większy problem z pogodzeniem rozwoju centrów danych, przemysłu i nowych technologii z ograniczonymi zasobami wody. Polecamy również: JDG coraz częściej znikają z CEIDG. Eksperci wskazują na rosnące obciążenia Propan w pompie ciepła? To może być jeden z głównych kierunków rynku L4 przybywa szybciej niż pracowników. Najmocniej zmieniła się jedna grupa przyczyn Artykuł O nowe fabryki i centra danych rywalizujemy także wodą. Polska musi się przygotować pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

L4 przybywa szybciej niż pracowników. Najmocniej zmieniła się jedna grupa przyczyn Polacy biorą więcej L4 niż kilkanaście lat temu,. Wraz z tym zmieniły się powody, dla których nie pojawiają się w pracy. Liczba dni absencji związanej z zaburzeniami psychicznymi wzrosła od… Artykuł L4 przybywa szybciej niż pracowników. Najmocniej zmieniła się jedna grupa przyczyn pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Gotówka z obowiązkowym kursem. UOKiK podejrzewa obchodzenie prawa Prezes UOKiK wszczął postępowania przeciwko D&D Group oraz czterem spółkom z grupy MediQurs. Urząd podejrzewa, że firmy udzielały konsumentom pożyczek pod nazwą "limit gotówkowy", a warunkiem otrzymania pieniędzy był zakup dodatkowego kursu językowego albo pakietu medycznego. Według UOKiK opłata za tę usługę była w rzeczywistości kosztem kredytu i mogła nawet siedmiokrotnie przekraczać ustawowy limit kosztów pozaodsetkowych. Spółkom grożą kary do 10 proc. obrotu, a osobom zarządzającym – do 2 mln zł. Postępowania dotyczą D&D Group, MediQurs, MediQurs Bis, MediQurs Bis 1 i MediQurs 1. Jak podaje UOKiK, podmioty są ze sobą powiązane, a charakter oferowanych produktów jest zbliżony. Te same osoby występują w nich w różnych konfiguracjach jako wspólnicy i członkowie zarządu. Kredyt ukryty pod inną nazwą? Firmy oferowały klientom umowy określane jako "Kup teraz, zapłać później". Formalnie dotyczyły one rozłożenia na raty należności za kurs językowy albo pakiet medyczny. Na podstawie tych umów konsumenci mogli jednak uzyskać także "limit gotówkowy", czyli wypłatę pieniędzy. Problem w tym, że uzyskanie pożyczki było uzależnione od zakupu dodatkowej usługi. Im wyższa kwota pożyczki, tym droższy był kurs albo pakiet medyczny doliczany do całkowitej sumy do spłaty. Zdaniem UOKiK taka konstrukcja mogła służyć do pobierania kosztów kredytowych ponad limity przewidziane w ustawie o kredycie konsumenckim. Oto przykład jednej z przeanalizowanych umów. Konsument pożyczył 6 tys. zł, a za kurs językowy miał zapłacić dodatkowe 7 tys. zł. Łącznie do spłaty było więc 13 tys. zł. – Podejrzewamy, że pod pozorem sprzedaży kursów edukacyjnych i pakietów medycznych spółki te w rzeczywistości prowadzą działalność pożyczkową, próbując obchodzić w ten sposób przepisy chroniące konsumentów. Nie ma naszej zgody na omijanie prawa poprzez ukrywanie kosztów kredytu w usługach dodatkowych. O tym, czy mamy do czynienia z kredytem, decyduje rzeczywisty charakter umowy i spełnianego na jej podstawie świadczenia, a nie jej nazwa – mówi prezes UOKiK Tomasz Chróstny. Koszty nawet siedem razy wyższe, niż ustawa przewiduje Ustawa o kredycie konsumenckim ogranicza wysokość kosztów pozaodsetkowych, czyli wszystkich opłat niezwiązanych bezpośrednio z samymi odsetkami. Do tej kategorii mogą należeć m.in. prowizje, opłaty przygotowawcze czy inne obowiązkowe koszty ponoszone przez klienta. Według ustaleń UOKiK opłaty za kursy i pakiety medyczne pobierane przez badane spółki mogły przekraczać ustawowy limit kosztów pozaodsetkowych nawet siedmiokrotnie. Urząd kwestionuje więc sam sposób konstruowania ofert i traktowania dodatkowej usługi jako odrębnego produktu. Jeżeli zarzuty się potwierdzą, UOKiK może uznać, że firmy obchodziły przepisy dotyczące kredytu konsumenckiego. Na tym etapie są to jednak zarzuty postawione w prowadzonych postępowaniach, a nie prawomocne rozstrzygnięcie. Klientami były głównie osoby po pięćdziesiątce Z ustaleń urzędu wynika, że klientami D&D Group i spółek MediQurs są w większości osoby powyżej 50. roku życia, w tym emeryci. UOKiK zwraca uwagę, że konsumenci ci często w niewielkim stopniu albo wcale nie korzystali z kursów językowych czy pakietów medycznych kupowanych razem z finansowaniem. Urząd ocenia, że może to sugerować, iż głównym celem zawierania umów była potrzeba uzyskania gotówki, a nie zakup dodatkowej usługi. Bez wykupienia kursu lub pakietu klient nie mógł jednak dostać pieniędzy. Taki model szczególnie mocno obciąża osoby, które potrzebują środków finansowych, ale nie są zainteresowane produktem dodatkowym. W ich przypadku cena kursu albo pakietu staje się faktycznym warunkiem dostępu do pożyczki. Postępowania przeciwko pięciu spółkom mogą zakończyć się karą w wysokości do 10 proc. rocznego obrotu każdej z nich. Odpowiedzialność finansową mogą ponieść również osoby zarządzające przedsiębiorstwami. W ich przypadku maksymalna kara może wynieść 2 mln zł. Prezes UOKiK zawiadomił też prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Ten krok jest niezależny od postępowań administracyjnych prowadzonych przez urząd. Polecamy również: Zaczyna się od niewinnego pytania. Potem AI poznaje nasze finanse, zdrowie i problemy w pracy Do reaktora prowadzi droga przez certyfikaty. Polskie firmy walczą o atomowe zlecenia Nowe przepisy mocniej chronią przed mobbingiem – tylko nie wszystkich zatrudnionych Artykuł Gotówka z obowiązkowym kursem. UOKiK podejrzewa obchodzenie prawa pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Zaczyna się od niewinnego pytania. Potem AI poznaje nasze finanse, zdrowie i problemy w pracy Niemal 40 proc. operacji przekazywania danych do narzędzi AI w firmach obejmuje informacje wrażliwe – wynika z analizy Cyberhaven. W badaniu ponad 100 tys. udostępnionych rozmów z chatbotami zagrożenie dla prywatności wykryto w co dwunastej konwersacji, a w długich rozmowach 60 proc. ujawnień pojawiało się dopiero pod koniec. Eksperci ESET ostrzegają, że problemem nie musi być samo narzędzie, lecz to, jak łatwo podczas kolejnych wiadomości zdradzamy mu coraz więcej o zdrowiu, finansach, pracy czy innych osobach. Praca z ChatGPT, Gemini czy Claude'em zaczyna się od niewinnych zadań: poprawienia maila, przeanalizowania dokumentu albo pomocy w rozwiązaniu problemu. Z czasem rozmowa może jednak zejść na tematy prywatne, a chatbot przypomina rozmówcę, któremu można powiedzieć znacznie więcej. Tyle że po drugiej stronie nie siedzi powiernik objęty tajemnicą zawodową. Działa usługa technologiczna, która przetwarza otrzymane informacje zgodnie z zasadami konkretnej platformy. Dane wrażliwe trafiają do chatbotów Skalę problemu pokazuje raport Cyberhaven "2026 AI Adoption & Risk Report". Z analizy miliardów przepływów danych w środowiskach firmowych wynika, że 39,7 proc. operacji przekazywania informacji do narzędzi AI obejmowało dane wrażliwe. Jednocześnie 32,3 proc. analizowanego użycia ChatGPT odbywało się przez prywatne konta pracowników. Takie rozmowy mogą znajdować się poza kontrolą pracodawcy i jego systemami bezpieczeństwa. Osobne badanie "Chatbot Confessions" objęło 100 342 rozmowy udostępnione przez użytkowników ChatGPT, Microsoft Copilot i Google Gemini. W 8131 przypadkach naukowcy wykryli zagrożenie dla prywatności związane m.in. z ujawnieniem danych identyfikacyjnych, lokalizacji, informacji finansowych lub medycznych. Najbardziej zdradliwy może być czas trwania rozmowy. Badanie pokazuje, że dłuższe konwersacje częściej zawierają informacje prywatne, a wiele ujawnień następuje dopiero w późniejszych etapach rozmowy. Im dłużej użytkownik prowadzi konwersację, tym większe prawdopodobieństwo, że zacznie dokładać kolejne szczegóły, które osobno wydają się niewinne, ale razem tworzą dokładny obraz jego sytuacji. – Największym zagrożeniem nie jest to, że sztuczna inteligencja wypytuje nas o sekrety. Problem polega na tym, że sami jej je powierzamy, często zupełnie nieświadomie. Chatbot jest zawsze dostępny, nie ocenia i potrafi sprawiać wrażenie rozmówcy, któremu można zaufać. Zaczynamy od niewinnego pytania, a kilkanaście wiadomości później opisujemy mu swoje problemy zdrowotne, sytuację finansową czy konflikty w pracy – mówi Kamil Sadkowski, analityk cyberzagrożeń ESET. Polacy już proszą AI o rady Problem dotyczy także Polski. Z czerwcowego badania CBOS wynika, że w ciągu poprzednich trzech miesięcy z generatywnej sztucznej inteligencji korzystało 36 proc. dorosłych Polaków. Ponad połowa użytkowników, 54 proc., używała jej do uzyskiwania porad w codziennych sprawach, a 45 proc. w pracy zawodowej. 9 proc. często rozmawiało z chatbotami o sprawach osobistych i emocjach. Zagraniczne badania pokazują, że użytkownicy potrafią dzielić się z AI bardzo konkretnymi danymi finansowymi. Według raportu PensionBee 32 proc. ankietowanych Amerykanów korzystających z AI w sprawach finansowych przekazywało informacje o swoich wydatkach, 29 proc. o dochodach, a 20 proc. o zadłużeniu. 8 proc. przesyłało wyciągi bankowe, a 4 proc. numery rachunków lub kart płatniczych. Przekazanie danych chatbotowi nie oznacza jednak automatycznie, że zostaną one wykradzione – platformy stosują różne zabezpieczenia, a rozwiązania biznesowe mogą oferować dodatkową ochronę. Jednak ryzyko zawsze istnieje. Tych danych lepiej nie wpisywać Analitycy ESET wyróżniają pięć kategorii informacji, których nie powinno się bez potrzeby przekazywać chatbotom. Pierwszą są hasła, kody jednorazowe, dane logowania, klucze API i kody odzyskiwania dostępu. AI nie potrzebuje prawdziwego hasła, żeby pomóc skonfigurować konto albo wyjaśnić problem techniczny. Jeśli takie dane wpadną w niepowołane ręce, konsekwencją może być przejęcie konta, a przy dostępie służbowym – także incydent bezpieczeństwa w firmie. Druga kategoria obejmuje PESEL, numery kart, dane rachunków bankowych i skany dokumentów. Chatbot może przeanalizować budżet czy wyjaśnić zapisy umowy kredytowej bez poznawania pełnych danych identyfikacyjnych użytkownika. Problem często pojawia się przy przesyłaniu całych dokumentów. Wraz z potrzebną informacją do systemu mogą trafić dodatkowe dane, których użytkownik wcale nie zamierzał udostępniać. Poufny dokument w jednym promptcie Trzecia grupa to dokumenty firmowe. Pracownik chce szybko streścić raport, poprawić umowę albo znaleźć błąd w kodzie, więc kopiuje materiał do chatbota i po chwili otrzymuje gotową odpowiedź. A gdy nie wiadomo, czy dana usługa może przetwarzać informacje poufne, ryzyko rośnie. Firmowe procedury powinny więc określać, jakie dane wolno przesyłać do konkretnych narzędzi i z jakich wersji AI pracownicy mogą korzystać. W styczniu 2026 r. w Stanach Zjednoczonych ujawniono sprawę pełniącego obowiązki dyrektora agencji CISA Madhu Gottumukkali. Według doniesień medialnych przesłał do publicznej wersji ChatGPT wrażliwe dokumenty dotyczące kontraktów rządowych. Sprawa uruchomiła wewnętrzny przegląd bezpieczeństwa i zainteresowała Kongres, choć nie potwierdzono, by dokumenty trafiły do cyberprzestępców. Wyniki badań też są wrażliwe Czwarta kategoria obejmuje dane medyczne. AI może pomóc wyjaśnić termin z wyniku badania, przygotować pytania do lekarza czy uporządkować informacje przed wizytą. Nie wymaga do tego jednak pełnej historii choroby wraz z nazwiskiem, numerami dokumentów czy innymi danymi pozwalającymi zidentyfikować pacjenta. Dane o zdrowiu należą do najbardziej wrażliwych informacji, a chatbot nie jest automatycznie objęty takimi samymi zasadami poufności jak lekarz. Piąta grupa dotyczy cudzej prywatności. Wklejenie rozmowy ze znajomym, maila klienta czy informacji o współpracowniku przekazuje chatbotowi dane osób, które często nie wiedzą, że ich wiadomości trafiły do zewnętrznej usługi. Szczególnej ostrożności wymagają listy klientów, dane kontaktowe, korespondencja służbowa i dokumenty z danymi osobowymi. W określonych sytuacjach ich przesłanie do niezatwierdzonego narzędzia może naruszać obowiązek zachowania poufności, a także przepisy RODO. Skasowanie czatu nie załatwia sprawy Użytkownik może założyć, że wystarczy usunąć rozmowę albo włączyć tryb tymczasowy, by wszystkie przekazane dane zniknęły. Nie zawsze tak jest. Usunięcie konwersacji z widocznej historii niekoniecznie jest równoznaczne z natychmiastowym usunięciem każdej przechowywanej kopii. Dostawcy mogą zachowywać określone informacje przez pewien czas, np. ze względów bezpieczeństwa albo obowiązków prawnych. Dane mogą też ukrywać się tam, gdzie użytkownik ich nie widzi. Dokument Word, PDF, zdjęcie, nagranie głosowe czy zrzut ekranu mogą zawierać metadane, komentarze albo szczegóły w tle obrazu. Jeśli pozostałe informacje pozwalają zidentyfikować konkretną osobę, to zamazywanie czy usuwanie imienia i nazwiska nie jest wystarczające. Anonimizacja może wiele zmienić Eksperci zalecają, by przed wysłaniem danych do chatbota poświęcić chwilę na zadanie sobie jednego pytania: czy rzeczywiście są potrzebne do wykonania zadania? Często wystarczy usunąć nazwiska, numery dokumentów i inne identyfikatory albo opisać sytuację na fikcyjnym przykładzie. Jak postępować, jeśli jednak dojdzie do przypadkowego ujawnienia hasła czy poufnego dokumentu firmowego przez użytkownika? Hasło trzeba zmienić, konto zabezpieczyć, a w firmie zgłosić zdarzenie zespołowi odpowiedzialnemu za bezpieczeństwo. – Przed wysłaniem informacji do chatbota warto zadać sobie proste pytanie: czy byłbym spokojny, gdyby ten dokument lub fragment rozmowy zobaczyła nieuprawniona osoba? Jeśli nie, zastanówmy się, czy naprawdę musimy przekazywać te dane. Często wystarczy usunąć nazwiska, numery dokumentów i inne szczegóły albo opisać problem na fikcyjnym przykładzie – mówi Kamil Sadkowski. Aby bezpiecznie korzystać z AI, nie trzeba wyeliminować chatbotów z codziennej pracy. Wymaga to po prostu dużej kontroli nad tym, co trafia do rozmowy: od ustawień prywatności, przez anonimizację dokumentów, po sprawdzanie uprawnień aplikacji połączonych z kontem. Polecamy także: Do reaktora prowadzi droga przez certyfikaty. Polskie firmy walczą o atomowe zlecenia JDG coraz częściej znikają z CEIDG. Eksperci wskazują na rosnące obciążenia Propan w pompie ciepła? To może być jeden z głównych kierunków rynku Artykuł Zaczyna się od niewinnego pytania. Potem AI poznaje nasze finanse, zdrowie i problemy w pracy pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Do reaktora prowadzi droga przez certyfikaty. Polskie firmy walczą o atomowe zlecenia Pierwsza elektrownia jądrowa w Polsce już przynosi kontrakty krajowym firmom – blisko 500 przedsiębiorstw ma zlecenia związane z inwestycją w Choczewie. Umowy zawarte bezpośrednio przez Polskie Elektrownie Jądrowe mają wartość 1,25 mld zł, a kolejne ponad 1 mld zł przypada na kontrakty podpisane przez Bechtel. Łącznie krajowe przedsiębiorstwa dostały więc dotychczas zlecenia warte około 2,25 mld zł. To jednak dopiero 1-1,5 proc. wartości całej inwestycji. Skala udziału polskich firm ma rosnąć wraz z postępem projektu. Rząd zakłada zwiększanie tzw. local contentu, czyli udziału krajowych przedsiębiorstw, usług i komponentów w inwestycji. Cel jest szerszy niż samo zdobywanie zleceń: chodzi także o transfer technologii, budowę kompetencji oraz możliwość późniejszego wejścia polskich firm do międzynarodowego łańcucha dostaw dla energetyki jądrowej. – Do tej pory jako Polskie Elektrownie Jądrowe w ramach naszego własnego zakresu inwestorskiego zawarliśmy kontrakty z już blisko 500 polskimi firmami. Ich łączna wartość od 2022 roku, czyli od kiedy ta inwestycja była realizowana, opiewa już na 1,25 mld zł. Równolegle nasz amerykański partner, głównie firma Bechtel, która będzie odpowiadała za koordynację całego przedsięwzięcia, zawarła kontrakty przekraczające także 1 mld zł. W sumie polskim firmom przypada w tej chwili kawałek tortu inwestycyjnego o wartości 2,25 mld zł – mówi Marek Woszczyk, prezes Polskich Elektrowni Jądrowych. Budowa jeszcze formalnie się nie zaczęła Projekt jest obecnie na etapie prac projektowych i przygotowawczych. PEJ nie rozpoczęła jeszcze formalnej budowy elektrowni, ale przygotowuje teren i zaplecze przyszłego placu budowy. Trwają też prace dotyczące m.in. wyspy jądrowej, wyspy turbinowej oraz pozostałej infrastruktury. 30 października spółka złożyła do wojewody pomorskiej wniosek o pozwolenie na budowę w zakresie wstępnych robót budowlanych. Obejmuje on m.in. przygotowanie terenu i części lądowej kanałów, które mają odpowiadać za chłodzenie elektrowni. Obecne kontrakty dotyczą więc przede wszystkim prac budowlanych i inżynieryjnych, badań środowiskowych, ochrony placu budowy, zaplecza informatycznego, komunikacyjnego oraz socjalnego. Na tym etapie udział krajowych przedsiębiorstw jest łatwiejszy, bo znaczna część zadań nie dotyczy jeszcze najbardziej wymagającej technologicznie części jądrowej. Polskie firmy mają przewagę poza reaktorem To właśnie w tzw. części niejądrowej początkowo pojawi się najwięcej możliwości dla krajowych przedsiębiorstw. Polska nie ma doświadczenia w eksploatacji elektrowni atomowych, ale ma rozbudowany sektor energetyki cieplnej i firmy wyspecjalizowane w budownictwie przemysłowym, konstrukcjach stalowych czy energetyce. Dotyczy to m.in. wyspy turbinowej, generatorów, układów chłodzenia i całego technicznego zaplecza elektrowni. Wśród przedsiębiorstw już współpracujących przy pracach przygotowawczych PEJ wymienia Polimex Mostostal i Budimex. Pod koniec września Bechtel podpisał z Polimeksem Mostostalem umowę dotyczącą dostawy, montażu i oddania do użytkowania dwóch wielkoskalowych modułowych hal montażowych, które będą wykorzystywane przy budowie trzech bloków jądrowych. Atom wymaga zupełnie innych standardów Znacznie trudniejsza będzie droga do kontraktów bezpośrednio związanych z wyspą jądrową, czyli częścią elektrowni obejmującą m.in. reaktor. Firmy zainteresowane takimi pracami muszą spełniać znacznie ostrzejsze wymagania jakościowe i bezpieczeństwa. – Sektor jądrowy charakteryzuje się bardzo wyśrubowanymi normami bezpieczeństwa i jakości. Jest to pewnego rodzaju bariera wejścia w ten segment. W Polsce jest niewiele firm na wielką skalę, które mają doświadczenia w tej branży. Z reguły są to podmioty średnie i mniejsze, które brały udział przy realizacji projektów jądrowych za granicą, czy to w Wielkiej Brytanii, Finlandii, czy we Francji. Jest ich 300-400 i mamy je zidentyfikowane – mówi Marek Woszczyk. Zaktualizowany Program polskiej energetyki jądrowej podaje, że w ciągu ostatniej dekady blisko 120 krajowych przedsiębiorstw uczestniczyło w zagranicznych projektach atomowych. Wykonywały tam prace budowlano-montażowe albo dostarczały komponenty powstające według wymagań sektora jądrowego. Do tego dochodzi grupa około 200 firm, które po stosunkowo niewielkim dostosowaniu mogłyby wejść do branży w krótkim czasie. Siedem firm walczy o najtrudniejsze zlecenia Jednym z największych wyzwań jest spełnienie wymagań amerykańskiego standardu jakości ASME NQA-1 oraz ich potwierdzenie przez dostawcę technologii, firmę Westinghouse. Ten standard określa wymagania dla systemów zarządzania jakością stosowanych w projektach jądrowych, w tym w technologii AP1000, która ma zostać wykorzystana w pierwszej polskiej elektrowni. W lipcu sześć polskich przedsiębiorstw rozpoczęło finalny etap kwalifikacji do tego standardu: FAMAK, Zakład Konstrukcji Spawanych Ferrum, Mostostal Kielce, Mostostal Siedlce, Mostostal Kraków oraz Energomontaż-Północ Gdynia. W kwietniu do procesu dołączył także ZBUD z Dąbrowy Tarnowskiej, producent specjalistycznych urządzeń dźwignicowych. Z czterema firmami podpisano już warunkowe umowy dotyczące wykonania modułów przyszłej wyspy jądrowej. – Standard ASME NQA-1 musi tutaj być zrealizowany. Wspólnie z Westinghouse pomagamy polskim firmom chętnym do zainwestowania własnych środków i podjęcia tego wyzwania i ryzyka, aby spełnić te wymogi, uzyskać ten standard i pozyskać zlecenia. Pomagamy im dopiąć wszystko na ostatni guzik. W tej chwili siedem polskich firm jest już mocno zaawansowanych, jeżeli chodzi o pozyskanie tego typu certyfikatu. Mają bardzo poważne szanse, aby wziąć realny udział już przy budowie wyspy jądrowej pierwszego bloku – mówi prezes PEJ. Najtrudniejsze komponenty zamawia się już teraz Na początku października PEJ zleciła Westinghouse rozpoczęcie zamawiania komponentów o długim terminie realizacji, określanych jako LLI. To elementy, których produkcja i dostawa mogą trwać wiele lat. Zamówienie obejmuje sześć elementów wyspy jądrowej, w tym obudowę bezpieczeństwa reaktora i związane z nią moduły konstrukcyjne. Są to jedne z najbardziej zaawansowanych technologicznie komponentów całej elektrowni. PEJ i Westinghouse zakładają, że o część tych zleceń będą mogły ubiegać się krajowe firmy, które pomyślnie przejdą proces uzyskiwania standardu NQA-1. Dla przedsiębiorstw wejście w atom może wymagać kosztownych inwestycji w procedury, jakość i certyfikację – i to jeszcze zanim pojawi się gwarancja kontraktu. Nagrodą jest jednak dostęp do rynku, który wykracza poza jedną elektrownię w Choczewie. Jak przekonuje PEJ, raz potwierdzone kompetencje mogą później otworzyć polskim firmom drogę do wysokomarżowych projektów jądrowych na całym świecie. Przeczytaj również: JDG coraz częściej znikają z CEIDG. Eksperci wskazują na rosnące obciążenia UE przekazała Ukrainie 235,9 mld euro. Rosja próbuje osłabiać poparcie dla pomocy Sprawy przeciwko bankom mają przyspieszyć. Rząd zmienia właściwość sądów Artykuł Do reaktora prowadzi droga przez certyfikaty. Polskie firmy walczą o atomowe zlecenia pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

JDG coraz częściej znikają z CEIDG. Eksperci wskazują na rosnące obciążenia Jak podaje Ministerstwo Rozwoju i Technologii od stycznia do września 2026 roku liczba wniosków dotyczących zamknięcia jednoosobowej działalności gospodarczej wzrosła o 3,7 proc. w porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku. Jak przekonują znawcy tematu, takie firmy są bardzo wrażliwe na koszty i zwracają uwagę m.in. na wysokość wszelkiego rodzaju składek. Natomiast po danych widać też, że w pięciu województwach odnotowano spadek rok do roku w omawianym zakresie. 148,4 tys. wniosków o zamknięcie JDG Zamknięcie JDG zgłosiło do CEIDG od stycznia do września 2026 roku 148,4 tys. przedsiębiorców. Liczba tych wniosków była o 3,7 proc. wyższa niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, kiedy takich przypadków było 143,1 tys. Jak stwierdza Adrian Parol, radca prawny i doradca restrukturyzacyjny, ten wzrost w skali roku jest sygnałem pogorszenia warunków funkcjonowania części mikroprzedsiębiorców. Jednak nie stanowi dowodu na kryzys całego sektora. Mówimy o około 5,3 tys. wniosków więcej niż przed rokiem. Przy skali polskiej przedsiębiorczości wcale nie oznacza to gwałtownego załamania, ale tych 148,4 tys. zgłoszeń nie należy bagatelizować. – Wzrost liczby wniosków o zamknięcie nie wygląda jak fala nagłych bankructw. To raczej sygnał, że dla części najmniejszych firm bilans prowadzenia działalności staje się coraz trudniejszy. Te podmioty są bardzo wrażliwe na koszty, których nie da się łatwo dopasować do bieżących przychodów. Jeżeli przedsiębiorca ma słabszy miesiąc, mniej zleceń albo większą sezonowość, część obciążeń i tak zostaje. Dla najmniejszych i mniej rentownych działalności stałe składki są bardzo poważnym obciążeniem – komentuje Bartosz Radzikowski, główny ekonomista Polskiego Towarzystwa Gospodarczego (PTG). Koszty coraz mocniej ciążą najmniejszym firmom Adrian Parol tłumaczy, że w tym roku wzrosły składki, które ponoszą przedsiębiorcy. Standardowe składki społeczne wraz z Funduszem Pracy i Funduszem Solidarnościowym oraz dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym wynoszą 1926,76 zł miesięcznie. Ta kwota jest o 152,80 zł większa niż w 2025 r. Do tego dochodzi składka zdrowotna. Jej minimalna wysokość dla przedsiębiorców rozliczających się według skali lub liniowo wzrosła od lutego do 432,54 zł. Znaczenie mają także koszty pracy, najmu, energii, księgowości i finansowania oraz możliwość przeniesienia podwyżek na klientów. – Jeżeli prowadzenie małej firmy kojarzy się z wysokim kosztem stałym, niepewnością regulacyjną i skomplikowanym systemem podatkowym, część młodych ludzi wybierze etat albo bezpieczniejsze formy aktywności. W krótkim okresie widać to w statystykach zawieszeń i zamknięć. Długoterminowo może to oznaczać słabszy dopływ nowych polskich przedsiębiorców. Pokazuje to również badanie GEM. Tylko 3 proc. dorosłych Polaków deklaruje, że planuje założyć firmę w ciągu najbliższych trzech lat, wobec 14 proc. średnio w Europie. To najgorszy wynik od początku polskiej transformacji – dodaje główny ekonomista PTG. Nie wszędzie ubywa JDG W jedenastu województwach liczba wniosków o zamknięcie JDG wzrosła w trzech kwartałach 2026 roku względem  analogicznego okresu 2025 roku. Natomiast niewielkie spadki w skali roku odnotowano w woj. kujawsko-pomorskim, podkarpackim, podlaskim, pomorskim, a także warmińsko-mazurskim. Najwięcej zgłoszeń z tego zakresu jest bez wskazania województwa prowadzenia działalności. – Zróżnicowanie wojewódzkie może odzwierciedlać zarówno strukturę lokalnych gospodarek, jak i ich koniunkturę. Inne ryzyka występują w regionach zależnych od turystyki, inne – w ośrodkach przemysłowych, a jeszcze inne – tam, gdzie dominują handel i drobne usługi. Kluczowe jest jednak porównanie liczby zamknięć z liczbą działających JDG w danym województwie. Sama większa liczba zgłoszeń nie dowodzi, że region jest mniej przyjazny przedsiębiorcom – stwierdza Łukasz Goszczyński, radca prawny oraz doradca restrukturyzacyjny z kancelarii GKPG. Piotr Soroczyński, główny ekonomista Krajowej Izby Gospodarczej (KIG), tłumaczy, że zazwyczaj jako najtrudniejszą określa się sytuację małych podmiotów gospodarczych w niewielkich miejscowościach. Tam trudno o wysoki popyt i jest mała tolerancja klientów na podwyższanie cen w sytuacji szybko rosnących kosztów wytwarzania. Ponadto trudniej o pracowników i o dostęp do wiedzy czy specjalistów mających dobre rozpoznanie w gąszczu komplikujących się przepisów. Polecamy również: Rynek się uspokaja, ale Polacy nie. Kredyt hipoteczny nadal budzi strach 44 proc. zaskoczyły podatki. Największym problemem nowych firm jest jednak coś innego Mieszkań może być dużo, a dostępność nadal słaba. Hiszpania pokazuje dlaczego Artykuł JDG coraz częściej znikają z CEIDG. Eksperci wskazują na rosnące obciążenia pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Rynek się uspokaja, ale Polacy nie. Kredyt hipoteczny nadal budzi strach Kredyt hipoteczny budzi obawy aż 62 proc. Polaków – wynika z raportu "To my. Lokalnie 2026" przygotowanego przez agencję Inquiry na zlecenie Nieruchomosci-online.pl. Największy niepokój widać w województwach świętokrzyskim, małopolskim i śląskim. Z kolei najmniej obaw deklarują mieszkańcy zachodniopomorskiego, pomorskiego i lubuskiego. Badanie objęło reprezentatywną grupę 4081 dorosłych Polaków. 24 proc. respondentów odpowiedziało, że nie boi się wieloletniego zobowiązania, a 14 proc. nie miało zdania. Południe boi się najbardziej Najwyższy odsetek osób obawiających się hipoteki zanotowano w województwie świętokrzyskim – 67 proc. Niewiele niżej znalazły się małopolskie z wynikiem 66 proc. i śląskie – 65 proc. W Świętokrzyskiem strach przed kredytem idzie w parze z niskim udziałem osób faktycznie spłacających kredyt mieszkaniowy. Według danych Biura Informacji Kredytowej dotyczy to 6,8 proc. dorosłych mieszkańców regionu, wobec 11,8 proc. dla całej Polski. Na drugim końcu zestawienia znalazły się województwa zachodniopomorskie, pomorskie i lubuskie. Kredytu hipotecznego obawia się tam odpowiednio 53, 56 i 57 proc. badanych. Poza dużym miastem strach rośnie Różnice pojawiają się również wewnątrz samych województw. W części regionów mieszkańcy stolic wojewódzkich podchodzą do hipoteki spokojniej niż osoby żyjące poza głównymi aglomeracjami. Najmocniej widać to w województwie opolskim: w samym Opolu obawy przed kredytem deklaruje 49 proc. badanych, natomiast w pozostałej części regionu aż 71 proc. Podobny schemat autorzy raportu zauważyli również na Śląsku i Podlasiu. Według Nieruchomosci-online.pl jednym z powodów może być sytuacja na lokalnych rynkach pracy. Poza miastami wojewódzkimi dostęp do stabilnego i dobrze płatnego zatrudnienia bywa mniejszy, a to zwiększa ostrożność wobec zobowiązania rozłożonego na kilkadziesiąt lat. – Jednym z głównych problemów, na które wskazują w badaniu mieszkańcy właściwie każdego regionu, są ograniczone możliwości zatrudnienia. Szczególnie jest to widoczne na terenach poza miastami wojewódzkimi. Im trudniejsze staje się zdobycie godnego zatrudnienia, tym częstsze są obawy przed zobowiązaniami kredytowymi. Do tego dochodzi oczywiście trudna w ostatnich latach sytuacja ekonomiczna: inflacja, wysokie ceny, drogie kredyty – mówi Anna Zachara-Widła, badaczka zachowań konsumenckich w Nieruchomosci-online.pl. Na podejście do hipoteki wpływa też płeć. Kredytu mieszkaniowego boi się 65 proc. kobiet i 58 proc. mężczyzn. Autorzy badania tłumaczą tę różnicę większą ostrożnością kobiet przy ocenie długoterminowego ryzyka dla domowego budżetu. Wśród czynników wymieniają m.in. możliwość przerw w pracy oraz koszty związane z wychowaniem dzieci. Kredyt hipoteczny nadal budzi obawy Obawy zmieniają się także wraz z wiekiem. W grupie 18-24 lata kredytu hipotecznego boi się 60 proc. badanych. Najniższy wynik zanotowano wśród osób w wieku 25-44 lata – 57 proc. Według autorów badania to moment życia, w którym potrzeba usamodzielnienia i założenia rodziny częściej przeważa nad obawą przed wieloletnim zobowiązaniem, a większa siła nabywcza ułatwia myślenie o kredycie jako narzędziu do zakupu mieszkania. Po 55. roku życia strach ponownie rośnie. Hipoteki obawia się wtedy 67 proc. respondentów. W tej grupie barierą staje się m.in. perspektywa spłacania rat już na emeryturze i ryzyko pogorszenia bezpieczeństwa finansowego. Przeczytaj także: Banki łagodzą warunki kredytowania firm. Na co przedsiębiorcy pożyczają pieniądze w 2026 roku i jakie mają możliwości otrzymania finansowania? Nieruchomosci-online.pl ocenia, że część warunków na rynku zaczęła się poprawiać. Portal wymienia m.in. stabilizację cen mieszkań i rosnącą dostępność kredytów. Poprawa warunków rynkowych nie oznacza jednak automatycznie większej skłonności Polaków do zaciągania kredytów. Jak ocenia portal, potrzeba jeszcze czasu, aby przełożyła się na decyzje zakupowe. Wyniki pokazują, że strach przed hipoteką nie jest w Polsce wyłącznie reakcją na wysokość rat. Nie bez znaczenia są takie czynniki jak bezpieczeństwo zatrudnienia, miejsce zamieszkania, wiek i sytuacja domowego budżetu. Nawet przy spokojniejszym rynku mieszkaniowym decyzja o zadłużeniu na kilkadziesiąt lat dla większości Polaków nadal nie jest łatwa. Polecamy również: Propan w pompie ciepła? To może być jeden z głównych kierunków rynku 44 proc. zaskoczyły podatki. Największym problemem nowych firm jest jednak coś innego Kanada zbliża się do UE. Chce mieć więcej alternatyw wobec USA i Chin Artykuł Rynek się uspokaja, ale Polacy nie. Kredyt hipoteczny nadal budzi strach pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Propan w pompie ciepła? To może być jeden z głównych kierunków rynku Pompy ciepła wykorzystujące propan, oznaczany jako R290, zyskują na znaczeniu wraz z zaostrzaniem unijnych przepisów dotyczących budynków i fluorowanych gazów cieplarnianych. Od 2027 r. zaczną obowiązywać kolejne ograniczenia dla części urządzeń wykorzystujących czynniki o wysokim wpływie na klimat, a od 2030 r. wszystkie nowe budynki w Unii Europejskiej – z przewidzianymi wyjątkami – mają spełniać standard bezemisyjny. Jednym z rozwiązań rozwijanych przez producentów są monoblokowe pompy ciepła z naturalnym czynnikiem R290. Zmiany dotyczą rynku, który ma duże znaczenie dla europejskiej polityki energetycznej. Budynki odpowiadają za 40 proc. końcowego zużycia energii w Unii Europejskiej i 36 proc. związanych z energią emisji gazów cieplarnianych. Duża część energii trafia na ogrzewanie pomieszczeń i przygotowanie ciepłej wody. Dlatego UE równolegle zaostrza wymagania dotyczące efektywności budynków i technologii grzewczych. Znowelizowana dyrektywa EPBD przewiduje, że od 2028 r. standard bezemisyjny mają spełniać nowe budynki należące do organów publicznych. Dwa lata później wymóg ma objąć wszystkie nowe budynki, z określonymi wyjątkami. UE ogranicza także F-gazy Druga zmiana dotyczy czynników chłodniczych, czyli substancji krążących w układzie pompy ciepła i umożliwiających transport energii. Część obecnie stosowanych czynników fluorowanych ma wysoki współczynnik GWP, który określa ich potencjalny wpływ na efekt cieplarniany. Unijne rozporządzenie F-gazowe stopniowo ogranicza możliwość wprowadzania na rynek urządzeń wykorzystujących takie substancje. Od 1 stycznia 2027 r. zakaz wprowadzania na rynek obejmie samodzielne pompy ciepła o mocy do 12 kW oraz urządzenia powyżej 12 kW, lecz nieprzekraczające 50 kW, jeżeli wykorzystują fluorowane czynniki o GWP równym co najmniej 150. Regulacje przewidują wyjątki związane z bezpieczeństwem. Kolejne ograniczenia przewidziano na 2032 r. Producenci mają więc powód, by już dziś rozwijać urządzenia wykorzystujące naturalne czynniki chłodnicze. Jednym z nich jest R290, czyli propan. Ma bardzo niski potencjał tworzenia efektu cieplarnianego w porównaniu z takimi czynnikami jak R410A czy R32, a przy tym nie niszczy warstwy ozonowej. Propan ma także zaletę techniczną Nie tylko zaostrzające się przepisy sprawiają, że R290 jest tak atrakcyjny dla branży. Jego właściwości pozwalają projektować pompy ciepła osiągające wysoką temperaturę wody grzewczej. W niektórych urządzeniach może ona sięgać 70-75 stopni Celsjusza. Ma to szczególne znaczenie przy modernizacji starszych budynków wyposażonych w tradycyjne grzejniki. Takie instalacje często potrzebują wyższej temperatury zasilania niż ogrzewanie podłogowe stosowane w nowych domach. Ważne jest jednak zastrzeżenie: nie oznacza to, że każda pompa z R290 osiągnie takie parametry albo że pozwoli pozostawić dotychczasowe grzejniki bez zmian. Decydują o tym zapotrzebowanie budynku na ciepło, parametry konkretnego urządzenia oraz wydajność istniejących odbiorników. – R290 daje projektantom i instalatorom większą elastyczność, szczególnie przy modernizacji budynków. Możliwość uzyskania wyższej temperatury zasilania poszerza zakres zastosowań pomp ciepła, ale nie zastępuje prawidłowego doboru. O efektywności całej instalacji decydują również zapotrzebowanie budynku na ciepło, parametry pracy grzejników i sposób regulacji systemu. Dlatego modernizację warto rozpocząć od analizy istniejącej instalacji, a nie wyłącznie od wyboru urządzenia – mówi Damian Lech, Product Sales Manager Heat Pumps w MBT Climate Poland Sp. z o.o., reprezentujący markę Kermi Sp. z o.o. Monoblok upraszcza część montażu Znaczenie ma także sama konstrukcja urządzenia. W pompie typu monoblok cały obieg chłodniczy jest fabrycznie zamknięty w jednej jednostce, najczęściej ustawianej na zewnątrz budynku. To ją różni od typowych pomp typu split. Przy standardowym montażu monobloku instalator nie musi wykonywać połączenia chłodniczego między jednostką zewnętrzną a wewnętrzną. Do budynku prowadzone są natomiast przewody hydrauliczne, którymi ciepło trafia do instalacji ogrzewania oraz ciepłej wody. Nie znaczy to, że instalacja staje się automatycznie prosta. Nadal trzeba prawidłowo dobrać moc urządzenia, wykonać zabezpieczenia hydrauliczne i przygotować odpowiednie miejsce montażu. W przypadku propanu dochodzi jeszcze kwestia bezpieczeństwa. R290 jest substancją palną i należy do klasy A3 – substancja o niskiej toksyczności, ale wysokiej palności. Urządzenie trzeba więc montować zgodnie z wymaganiami producenta, m.in. dotyczącymi lokalizacji oraz stref bezpieczeństwa. Wysoka temperatura nie gwarantuje oszczędności Sama możliwość podgrzewania wody do wysokiej temperatury nie mówi jeszcze, ile będzie kosztowało ogrzewanie domu. Znaczenie ma efektywność całego systemu. O kosztach i efektywności zdecydują projekt całego systemu, dobór pompy do budynku, sposób montażu i późniejsze ustawienia. Jednym z parametrów służących do jej oceny jest SCOP. W uproszczeniu pokazuje on, ile energii cieplnej urządzenie dostarcza w stosunku do zużytej energii elektrycznej w sezonie grzewczym, przy przyjętych warunkach obliczeniowych. Im wyższy współczynnik, tym mniej prądu potrzeba do wytworzenia określonej ilości ciepła. Na rachunek wpływają jednak także temperatura zasilania, klimat, ustawienia instalacji oraz ceny energii. Pompa zdolna pracować z bardzo gorącą wodą może ułatwić zastosowanie tej technologii w modernizowanym budynku, ale nie oznacza automatycznie, że jest to najtańsze w eksploatacji rozwiązanie. Przed zakupem trzeba sprawdzić zapotrzebowanie domu na ciepło oraz to, jaką moc przy określonej temperaturze wody są w stanie oddać istniejące grzejniki. Dopiero wtedy można ocenić, czy stara instalacja będzie współpracowała z nowym źródłem ciepła bez większej przebudowy. Podobnie jest z hałasem. Nowoczesne monobloki mogą korzystać z modulowanych sprężarek, wentylatorów o regulowanej prędkości czy cichych trybów pracy. Ostateczny poziom dźwięku zależy jednak od konkretnego urządzenia, sposobu jego ustawienia oraz odległości od budynku i sąsiednich działek. Pompy z R290 są już na rynku Urządzenia wykorzystujące propan nie są technologią, która dopiero powstaje w odpowiedzi na przyszłe regulacje. Producenci już oferują pompy ciepła z R290, w tym konstrukcje monoblokowe przeznaczone zarówno do nowych budynków, jak i modernizacji istniejących systemów ogrzewania. Rosnące znaczenie tej technologii wynika więc z kilku procesów zachodzących jednocześnie. UE ogranicza stosowanie części fluorowanych czynników chłodniczych, zaostrza wymagania wobec nowych budynków, a rynek potrzebuje rozwiązań, które można zastosować również podczas modernizacji wcześniej postawionych budynków. – Dekarbonizacja ogrzewania przestaje być odległym celem, a staje się jednym z podstawowych kryteriów planowania inwestycji. Wybierając źródło ciepła, warto dziś brać pod uwagę nie tylko jego aktualne parametry, ale również wymagania, które będą obowiązywać w kolejnych latach. Monoblokowe pompy ciepła z czynnikiem R290 dobrze wpisują się w ten kierunek, łącząc nowoczesną technologię grzewczą z rozwiązaniami ograniczającymi wpływ urządzenia na środowisko – mówi Damian Lech, Product Sales Manager Heat Pumps w MBT Climate Poland Sp. z o.o., reprezentujący markę Kermi Sp. z o.o. Monobloki wykorzystujące propan można więc traktować jako jeden z kierunków, w których rozwija się europejski rynek ogrzewania. Nowe regulacje przyspieszają tę zmianę, ale o powodzeniu konkretnej inwestycji nadal będzie decydować mniej efektowny element całego procesu: dobrze zaprojektowana instalacja. Przeczytaj także: Polska chce uniezależnić się od importu leków. Pacjent ma dostać finansową zachętę Nowe przepisy mocniej chronią przed mobbingiem – tylko nie wszystkich zatrudnionych Rachunki rosną, ale 30 lat temu bolały jeszcze bardziej. Energetyczny paradoks Polski Artykuł Propan w pompie ciepła? To może być jeden z głównych kierunków rynku pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Polska chce uniezależnić się od importu leków. Pacjent ma dostać finansową zachętę Rząd chce zwiększyć udział leków produkowanych w Polsce i zmniejszyć zależność od zagranicznych dostaw. 27 października Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy refundacyjnej obejmujący blisko 200 zmian. Jednym z jego celów jest wzmocnienie bezpieczeństwa lekowego, bo obecnie w kraju powstaje tylko 24 proc. z 301 leków uznawanych za krytyczne. Zaledwie 2 proc. jest w całości produkowanych w Polsce z krajowej substancji czynnej. Nowe przepisy mają premiować krajową produkcję m.in. przez niższe ceny dla pacjentów, ułatwienia administracyjne dla firm oraz szybsze procedowanie wniosków dotyczących leków wytwarzanych w Polsce. Jeśli projekt przejdzie całą ścieżkę legislacyjną, przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Pacjent może zapłacić nawet 30 proc. mniej Projekt zakłada, że pacjent wybierający lek produkowany w Polsce będzie mógł kupić go nawet o 30 proc. taniej. Firmy mają zyskać więcej zwolnień administracyjnych, a państwo chce także zachęcać producentów do przenoszenia technologii do kraju. Wnioski dotyczące leków wytwarzanych w Polsce mają być rozpatrywane w pierwszej kolejności w porównaniu z konkurencyjnymi produktami. Zniknie też obowiązek przedstawiania dowodów, że dany preparat jest już dostępny w obrocie w momencie składania wniosku. Rząd chce również wprowadzić do prawa Krajową Listę Leków Krytycznych. Ma ona wskazywać substancje czynne szczególnie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa. Polska jest mocno zależna od importu Krajowy rynek farmaceutyczny jest największy w Europie Środkowej i szósty co do wielkości w Unii Europejskiej. Według raportu Polskiej Akademii Nauk jego wartość w 2022 r. wynosiła około 60 mld zł. Mimo tego stopień samowystarczalności, liczony jako relacja wartości krajowej produkcji do wartości rynku farmaceutycznego, wynosi około jednej trzeciej i tym samym należy do najniższych w Europie. Szczególnie duża zależność dotyczy API, czyli substancji czynnych wykorzystywanych do produkcji leków. Z raportu Parlamentu Europejskiego wynika, że Polska nadal w dużym stopniu sprowadza je z zagranicy. Problem dotyczy zresztą całej Europy i Stanów Zjednoczonych, które łącznie odpowiadają dziś za około 20 proc. światowej produkcji API. Większość pochodzi z Chin i Indii. Ta zależność staje się szczególnie ryzykowna w czasie kryzysów. Pandemia COVID-19 pokazała, jak szybko ograniczenia transportowe i zakłócenia handlu mogą przełożyć się na produkcję i dostępność leków. Niedobory dotyczyły wtedy m.in. środków znieczulających, antybiotyków oraz leków zwiotczających mięśnie. Geopolityka zmienia podejście do leków Eksperci argumentują, że bezpieczeństwo lekowe przestało być wyłącznie tematem zdrowotnym. Coraz mocniej łączy się z geopolityką, odpornością łańcuchów dostaw i polityką przemysłową. – W tej chwili geopolityka pokazuje, że zagrożeń i potencjalnych czarnych łabędzi jest coraz więcej. W obecnych czasach powinniśmy sobie jasno odpowiedzieć, gdzie stawiamy na wolny rynek i globalne relacje, a gdzie musimy dopilnować naszego podwórka, żebyśmy byli bezpieczni, nie ryzykowali przerwania łańcuchów dostaw i zależeli głównie od siebie – mówi Anna Gołębicka, ekonomistka i strateg z Centrum im. Adama Smitha. Jednym z rozwiązań ma być local content, czyli mechanizmy promujące krajową produkcję i wykorzystanie lokalnych zasobów. W farmacji miałoby to oznaczać większe wsparcie dla leków i substancji czynnych wytwarzanych w Polsce. Polpharma chce mocniejszego wsparcia Branża krajowa przekonuje, że większy udział polskiej produkcji przyniósłby korzyści zarówno dla bezpieczeństwa pacjentów, jak i gospodarki. Barbara Misiewicz-Jagielak z Polpharmy argumentuje, że krótszy łańcuch dostaw zwiększa szansę na dostępność leku w czasie kryzysu. – Warto inwestować w leki produkowane w Polsce, bo im krótszy łańcuch dostaw, tym większa szansa na to, że w sytuacjach kryzysów lub zagrożeń ten produkt dotrze do apteki i pacjenta. Ponadto fundusze wydane na leki wyprodukowane w Polsce działają progospodarczo. Ze 100 zł wydanych w refundacji na leki produkowane w Polsce 23 proc. wraca do budżetu państwa. Tylko inwestycje i produkcja w Polsce mają wpływ na polskie PKB – tłumaczy Barbara Misiewicz-Jagielak. Polpharma podaje, że w latach 2017-2025 zainwestowała 4,65 mld zł, a w kolejnych pięciu latach planuje przeznaczyć 3,68 mld zł na rozwój i produkcję nowych technologii lekowych. Firma przekonuje, że stabilna strategia państwa wobec sektora mogłaby zwiększyć skalę takich inwestycji. Spór z zagranicznymi koncernami Wokół planowanego wsparcia krajowej produkcji pojawiają się jednak spory. Misiewicz-Jagielak mówi o zastrzeżeniach zagranicznych koncernów farmaceutycznych, które według niej kwestionują zgodność części rozwiązań z prawem Unii Europejskiej. Nie doprecyzowuje jednak, jakie dokładnie zarzuty prawne podnoszą zagraniczne firmy ani które konkretne przepisy projektu kwestionują. – Ostatnio nasiliły się zastrzeżenia, szczególnie ze strony zagranicznych koncernów farmaceutycznych, do zamiarów polskiego rządu dotyczących wspierania produkcji leków w naszym kraju, co według nich jest niezgodne z prawem Unii Europejskiej. Tymczasem firmy te korzystają ze wsparcia swoich rządów, a Polskę traktują jak olbrzymi rynek zbytu – mówi przedstawicielka Polpharmy. Europa też zabezpiecza dostawy Polska nie jest jedynym państwem, które próbuje ograniczać ryzyko niedoborów leków. W październiku 2023 r. Komisja Europejska uruchomiła dobrowolny mechanizm solidarności. Umożliwia on państwom członkowskim zgłaszanie zapotrzebowania na konkretny lek, na które inne kraje mogą odpowiedzieć, oferując dostępne zapasy do redystrybucji. Nowelizacja ustawy refundacyjnej ma pójść krok dalej i stworzyć silniejsze zachęty do zwiększania produkcji w kraju. Jeśli przepisy wejdą w życie w obecnym kształcie, państwo będzie mocniej premiować leki wytwarzane lokalnie, a polityka refundacyjna – w większym stopniu uwzględniać bezpieczeństwo lekowe i krajową produkcję. Przeczytaj także: Lek jest refundowany, pacjent spełnia warunki. I tak może czekać miesiącami Darczyńca wpłacił i zniknął. Tylko 14 proc. NGO potrafi utrzymać pełną relację 44 proc. zaskoczyły podatki. Największym problemem nowych firm jest jednak coś innego Artykuł Polska chce uniezależnić się od importu leków. Pacjent ma dostać finansową zachętę pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

44 proc. zaskoczyły podatki. Największym problemem nowych firm jest jednak coś innego Jakie są największe wyzwania początkujących firm? Na podium znajduje się zdobywanie klientów, formalności i podatki, które okazują się wyższe, niż zakładano. Prowadzenie własnej działalności dla wielu początkujących przedsiębiorców okazuje się wyzwaniem – 44,7 proc. z nich przynajmniej raz poważnie rozważało zamknięcie firmy. Mimo to aż 53 proc. rzadko lub wręcz nigdy nie żałowało decyzji o założeniu firmy. Są dwa momenty, kiedy polska przedsiębiorczość traci impet. Jeden to etap planowania, gdy pomysł trzeba skonfrontować z kalkulacją kosztów i analizą otoczenia biznesowego. Drugi to pierwsze miesiące działalności, gdy podatki są wyższe, niż wielu się spodziewało, a formalności trudne do spełnienia. Erste Leasing we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim przebadało 995 obecnych, przyszłych, byłych i niedoszłych przedsiębiorców. Wyniki przedstawiono w raporcie "Najważniejsze to ruszyć z miejsca!". Dlaczego Polacy zakładają własne firmy? Chęć niezależności i wyższe zarobki – to jest tym, co pcha Polaków w stronę założenia własnej działalności. Wskazało je odpowiednio 36,2 proc. i 29,4 proc. badanych. Dla nieco mniejszego odsetka – 28,2 proc. – impulsem do przeniesienia się "na swoje" była realizacja pasji lub pomysłu. Nieco inne są motywacje, które kierują przedsiębiorcami i przedsiębiorczyniami. Wśród mężczyzn najczęściej pojawia się motywacja finansowa – 34,5 proc. wobec 25,4 proc. wśród kobiet. Panie natomiast częściej doceniają elastyczność czasu, który poświęcają na prowadzenie firmy – 22,1 proc. względem 16,9 proc. u panów. Nawet po starcie firmy 34 proc. przedsiębiorców uważa, że niezależność jest jej największą zaletą. Najczęściej firma zaczyna się od pomysłu, na co wskazuje 48 proc. badanych. Tylko dla 13 proc. punktem wyjścia był posiadany kapitał. Po tym, jak przedsiębiorca ma już pomysł na biznes, decyzja zwykle zapada szybko. 16 proc. przeszło od wymyślenia planu do realizacji w krócej niż miesiąc. Ponad połowa zastanawia się co najwyżej pół roku. Większość rezygnuje jeszcze na etapie planowania Potencjalni przedsiębiorcy jednak często nie dochodzą nawet do wykonania pierwszego kroku w kierunku założenia własnej działalności. Wśród niedoszłych i byłych przedsiębiorców 64,2 proc. zakończyło proces najpóźniej na etapie planowania i liczenia opłacalności. Nie dotarli nawet do szukania finansowania. Najczęściej zatrzymywały ich obawa przed ryzykiem finansowym (20,6 proc.), silna konkurencja (20,3 proc.) i wysokie koszty prowadzenia firmy (19,1 proc.). Z dobrych wiadomości: rezygnacja rzadko jest ostateczna. Tylko 9 proc. badanych twierdzi, że nigdy nie wróci do swojego pomysłu na biznes. Średnia gotowość do powrotu do koncepcji na firmę, liczona w skali od 0 do 10, wynosi 5,53. Do podjęcia takiej decyzji badanych skłoniłyby niższe koszty działalności (29,5 proc. wskazań) oraz prostsze przepisy (23,3 proc.). Własna firma nie zawsze wymaga fortuny Jedną z barier, która powstrzymuje Polaków przed założeniem firmy, jest przekonanie, że wymaga to ogromnych nakładów finansowych. Raport Erste Leasing pokazuje, że to przekonanie nie zawsze jest prawdziwe. Dla 60 proc. badanych start wymagał lub będzie wymagać maksymalnie 100 tys. zł. Najczęściej finansują tym sprzęt komputerowy i biurowy (37 proc.), lokal do prowadzenia biznesu (30 proc.), samochód (27 proc.) i oprogramowanie (26 proc.). Nawet i z budżetem 10 tys. zł da się rozwinąć firmę – w takiej kwocie zmieściło się 14 proc. respondentów. Przedsiębiorcy finansują start działalności głównie z własnych oszczędności (49,4 proc. nowych przedsiębiorców). Co czwarty (24,2 proc.) korzystał z dotacji. Co piątego (21 proc.) wsparła finansowo rodzina. Dla 27,5 proc. z nich warunkiem koniecznym założenia działalności był dostęp do finansowania zewnętrznego – zadeklarowali, że bez niego firma by nie powstała. Ale rzeczywistość często weryfikuje plany finansowe początkujących przedsiębiorców. 34 proc. z nich brało pod uwagę leasing, ale tylko 10,9 proc. faktycznie z niego skorzystało w pierwszym roku działalności. Dla porównania, według badania SME Finance Track 2026 (CBM Indicator i Związek Polskiego Leasingu) z leasingu korzysta obecnie 26 proc. firm z sektora MŚP. Najtrudniej zdobyć pierwszych klientów Już w pierwszym roku działalności prawie 3/4 nowych przedsiębiorców przeżyło szczególnie trudny okres. Najczęściej przypadał na pierwszy kwartał (21 proc. wskazań), a nawet na pierwszy miesiąc (17 proc.). Problemami, z którymi musieli sobie radzić, był przede wszystkim brak klientów (34 proc.). Podobną liczbę wskazań zyskały też zawiłe formalności i przepisy (31 proc.) i niepewność jutra (30 proc.). Bariery, które stoją przed młodymi firmami, się zmieniają. Wcześniej aż 12,7 proc. przedsiębiorców martwiło się brakiem kapitału początkowego – teraz obawia się o to 3,9 proc. respondentów. Rośnie za to niepokój związany z kosztami prowadzenia działalności (z 20 do 25,7 proc.) i sytuacją gospodarczo-polityczną (z 8,6 do 15,3 proc.). Najczęściej jednak nadal problemem spędzającym przedsiębiorcom sen z powiek jest brak klientów (26,8 proc.). Jest jeszcze jeden problem, który ciągnie się za przedsiębiorcami praktycznie przez cały okres działalności. Chodzi o skomplikowane przepisy. Przed startem firmy zniechęcają 17,1 proc. badanych, a w pierwszych miesiącach są drugą co do częstotliwości barierą. Zajmują pierwsze miejsce w przypadku starań o dofinansowanie (30,4 proc.), wyprzedzając wysokie wymagania dokumentacyjne (29,3 proc.). Najczęściej ze zrozumieniem prawa pomagają eksperci. W badaniu uznano księgowych i prawników za najbardziej przydatne źródło wiedzy. 17,1 proc. przedsiębiorców w tym obszarze sięga też po narzędzia AI. Podatki okazują się wyższe od oczekiwań Jeśli chodzi o trudność prowadzenia biznesu, właściciele młodych firm oceniają ją niemal identycznie zarówno przed startem, jak i po nim. Średnia ocen w 5-stuopniowej skali wynosi 3,39. Własna firma rzadziej niż przed startem kojarzy im się z ryzykiem finansowym (21 proc. wobec 24,9 proc.) i większym stresem (21,6 proc. wobec 23,9 proc.), a częściej z ciekawszą pracą (30,4 proc. wobec 23,1 proc.). Poczucie, że wszystko trzeba zaczynać od początku, słabnie niemal o połowę (z 16,1 proc. do 8,6 proc.). – Naszym wspólnym zadaniem – administracji i otoczenia biznesu – jest dbanie o to, aby ten start był jak najprostszy, a ryzyko regulacyjne nie paraliżowało odważnych decyzji gospodarczych – mówi minister Agnieszka Majewska, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców. Ale przedsiębiorcy muszą też zapłacić cenę za przeniesienie się "na swoje". 13,8 proc. z nich zmaga się z brakiem czasu dla siebie – przed startem spodziewało się go 8,3 proc. Zaskoczeniem okazują się też koszty. Aż 44,2 proc. nowych właścicieli firm deklaruje, że podatki i opłaty okazały się wyższe, niż się spodziewali. 32,5 proc. ma takie poczucie względem rachunków i mediów. U 63 proc. badanych wydatki na sprzęt i inwestycje zgadzają się z wcześniej oszacowanym planem. – To, że dla prawie połowy nowych przedsiębiorców [podatki i składki] okazały się wyższe, niż zakładali, nie oznacza, że przedsiębiorcy źle policzyli swoje koszty. Pokazuje raczej, jak trudno przed rozpoczęciem działalności rzetelnie ocenić wysokość obciążeń. (…) Dla małej firmy przewidywalność kosztów jest równie ważna jak ich poziom – mówi Mariusz Zielonka, główny ekonomista Konfederacji Lewiatan. – Nie potrzebujemy więc kolejnych zachęt do zakładania firm. Polacy chcą je zakładać i prowadzić. Potrzebują przede wszystkim prostszego, stabilnego prawa i podatków, które można zwyczajnie policzyć na kalkulatorze, zanim podejmie się decyzję o rozpoczęciu działalności. Jest trudno, ale większość nie żałuje Biznesowa pewność siebie rośnie wraz z doświadczeniem. 45,7 proc. przedsiębiorców, zanim założyło firmę, wysoko oceniało swoje kompetencje. Po starcie firmy ten odsetek rośnie do 56,1 proc. 6 na 10 respondentów identyfikuje się z rolą przedsiębiorcy. Najczęściej poczuli się prawdziwym przedsiębiorcą po wystawieniu pierwszej faktury lub po pierwszym kliencie (25,5 proc.). Zaledwie 15,8 proc. miało takie poczucie już w dniu rejestracji firmy. 56,6 proc. jest dumnych, że są przedsiębiorcami. "Pójście na swoje" ma też wymiar psychologiczny. Dla 55,3 proc. badanych założenie własnej działalności poskutkowało poczuciem większej kontroli nad swoim życiem. – "Czy było trudno? Tak. Czy było warto? Oczywiście". Tak najkrócej można podsumować doświadczenia osób, które w ostatnich latach otworzyły własną firmę. Dla mnie to najbardziej budująca wiadomość płynąca z tego raportu – mówi Tomasz Jąder, prezes zarządu Erste Leasing. Polecamy również: COP31 stawia na elektryfikację. Polska ma wiele do zyskania i sporo do nadrobienia Mieszkań może być dużo, a dostępność nadal słaba. Hiszpania pokazuje dlaczego UE przekazała Ukrainie 235,9 mld euro. Rosja próbuje osłabiać poparcie dla pomocy Artykuł 44 proc. zaskoczyły podatki. Największym problemem nowych firm jest jednak coś innego pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Mieszkań może być dużo, a dostępność nadal słaba. Hiszpania pokazuje dlaczego Hiszpania ma około 450 tys. niesprzedanych mieszkań, a jednocześnie w największych miastach nadal brakuje lokali tam, gdzie ludzie chcą żyć i pracować. Polska może z czasem mierzyć się z podobnym problemem, choć z innego powodu: młodzi będą dziedziczyć nieruchomości poza dużymi rynkami pracy, podczas gdy zakup mieszkania w Warszawie, Wrocławiu czy Poznaniu nadal będzie dla wielu poza zasięgiem. Eksperci Otodom zwracają uwagę, że o dostępności mieszkania coraz częściej decyduje nie sama liczba lokali, lecz ich adres. Hiszpania obrazuje, jak mocno rynek mieszkaniowy może rozjechać się geograficznie. Lokali może być dużo, ale niekoniecznie tam, gdzie rośnie liczba mieszkańców i miejsc pracy. Według Eurostatu w II kwartale 2026 r. ceny mieszkań w Hiszpanii wzrosły o 12,1 proc. rok do roku. W Polsce wzrost wyniósł 6,3 proc. Mimo tego Hiszpania wciąż ma około 450 tys. niesprzedanych mieszkań, które są pozostałością po boomie budowlanym z początku XXI wieku. Mieszkania są – tylko nie tam, gdzie ich potrzeba Duża część niewykorzystanych lokali znajduje się w regionach o słabszym popycie. Tymczasem największe zapotrzebowanie koncentruje się w ośrodkach przyciągających nowych mieszkańców pracą i usługami. W latach 2021-2025 w Hiszpanii różnica między liczbą nowych gospodarstw domowych a liczbą mieszkań oddanych do użytku wyniosła 750 tys. – z przewagą nowych gospodarstw. Ponad połowa tej różnicy przypadła na zaledwie sześć prowincji, w tym Madryt, Barcelonę i Malagę. – Część lokali z poprzedniego boomu powstała w miejscach, które dziś nie przyciągają kupujących, albo wymaga generalnego remontu. Tymczasem największe zapotrzebowanie jest w ośrodkach, do których ludzie przyjeżdżają za pracą. Dostępny lokal w jednym regionie nie pomoże rodzinie, która potrzebuje mieszkania w innym – wyjaśnia dr Maciej Kietliński, ekspert ds. ekonomicznych Otodom. Polska może mieć własną wersję problemu W Polsce podobny rozdźwięk może powstać nie przez wcześniejszy boom deweloperski, lecz przez dziedziczenie nieruchomości. Z badania Otodom "Szczęśliwy Dom. Każdy na swój sposób. Style życia na rynku nieruchomości" wynika, że 32 proc. właścicieli otrzymało swoje mieszkanie lub dom w spadku albo darowiźnie. Samo posiadanie nieruchomości nie rozwiązuje jednak problemu mieszkaniowego, jeśli lokal znajduje się daleko od miejsca pracy albo miasta, z którym właściciel wiąże przyszłość. Dobrze widać to w grupie określonej w badaniu jako "Zakorzenieni z przyzwyczajenia". To głównie mieszkańcy wsi i małych miejscowości. 63 proc. z nich dostało lub odziedziczyło nieruchomość w miejscu, w którym żyje od urodzenia, ale przy tym połowa deklaruje, że gdyby miała taką możliwość, za 10 lat mieszkałaby już gdzie indziej. Dziedziczony majątek może zwiększać wartość posiadanych aktywów, ale nie zawsze daje swobodę wyboru miejsca życia. Spadek nie zawsze rozwiązuje problem Sytuacja różni się jednak między grupami wiekowymi. Wśród "Głęboko zakorzenionych", czyli najczęściej osób w wieku co najmniej 54 lat, 44 proc. właścicieli odziedziczyło swoje mieszkanie lub dom. Aż 90 proc. tej grupy uważa, że obecne miejsce zamieszkania bardzo dobrze pasuje do ich stylu życia. Dla nich odziedziczona nieruchomość rzeczywiście może być trwałym rozwiązaniem mieszkaniowym. Inaczej wygląda sytuacja bezdzietnych osób w wieku 18-34 lat. 37 proc. z nich otrzymało nieruchomość od rodziców, ale ponad połowa nadal mieszka w lokalach wynajmowanych lub użyczonych. Niewiele ponad jedna trzecia młodych zakłada, że za 10 lat nadal będzie mieszkać pod tym samym adresem. To grupa znacznie bardziej mobilna i częściej związana z rynkiem pracy w większych ośrodkach. – Możemy dojść do sytuacji, w której młodzi ludzie będą właścicielami nieruchomości w regionach oferujących niewiele możliwości zawodowych, a jednocześnie nie będzie ich stać na mieszkanie tam, gdzie chcieliby budować swoją przyszłość. To pokolenie, które będzie łączyć różne doświadczenia mieszkaniowe: dziedziczenie, wynajem, przeprowadzki i zakup własnego lokum, często później i z większą ostrożnością niż pokolenie rodziców – mówi Katarzyna Kuniewicz, dyrektorka badań rynku w Otodom. Stabilizacja cen nie rozwiązuje wszystkiego Na pierwszy rzut oka sytuacja na polskim rynku może się poprawiać, bo tempo wzrostu cen ofertowych wyhamowało. W październiku średnie ceny ofertowe mieszkań deweloperskich rosły szybciej od inflacji, która wyniosła 3,5 proc., tylko w Warszawie, Wrocławiu i Poznaniu. Nie znaczy to jednak, że mieszkania w dużych miastach stały się łatwo dostępne. W Warszawie przeciętna cena ofertowa wynosi 19 766 zł za m². Średnia cena mieszkań sprzedanych jest nieco niższa – 18 963 zł za m². Przy takiej średniej stawce mieszkanie o powierzchni 50 m² kosztowałoby około 950 tys. zł Dla osoby, która odziedziczyła dom lub mieszkanie w małej miejscowości, taki poziom cen może tworzyć paradoks. Formalnie jest właścicielem nieruchomości, ale jej sprzedaż nie zawsze wystarczy na zakup lokalu w mieście, w którym pracuje. Efekt? Majątek istnieje, lecz niekoniecznie przekłada się na możliwość przeprowadzki tam, gdzie właściciel chce rozwijać życie zawodowe i rodzinne. Rynek mieszkaniowy to nie średnia krajowa Eksperci Otodom zwracają uwagę, że przeciętna cena metra kwadratowego nie wystarcza do oceny kondycji rynku. Duże znaczenie ma rozmieszczenie mieszkań, koszt ich utrzymania oraz relacja cen do lokalnych zarobków. – Możemy budować coraz więcej mieszkań, a mimo to nie rozwiązać problemu ich dostępności, jeśli będą powstawały w miejscach, gdzie zainteresowanie jest niewielkie. Stabilizacja czy nawet spadek średnich cen ofertowych też nie muszą przełożyć się na łatwiejszy zakup – mówi dr Maciej Kietliński. Ten mechanizm dobrze pokazuje hiszpański przykład. 450 tys. niesprzedanych lokali nie rozwiązuje problemu w Madrycie czy Barcelonie, jeśli mieszkania znajdują się setki kilometrów od miejsc, w których rośnie zatrudnienie i liczba gospodarstw domowych. W mieszkaniach liczy się adres Różnica między Hiszpanią a Polską jest zasadnicza. Tam dzisiejszy problem wyrósł częściowo z nadmiernej podaży w niewłaściwych lokalizacjach po wcześniejszym boomie budowlanym. W Polsce źródłem podobnego rozdźwięku może być przede wszystkim sukcesja mieszkaniowa. Rezultat może być jednak zbliżony: jednoczesne występowanie nieruchomości, na które trudno znaleźć chętnych, oraz wysokiego popytu w kilku największych ośrodkach. – Kondycji krajowego rynku mieszkaniowego nie warto oceniać wyłącznie na podstawie przeciętnej ceny metra kwadratowego. Równie ważne jest to, gdzie znajdują się dostępne mieszkania, ile kosztuje ich utrzymanie i jak ich ceny mają się do zarobków. Kto szuka własnego lokum, nie kupuje przecież średniej krajowej ze statystyk. Szuka konkretnego mieszkania, w konkretnej lokalizacji i za pieniądze, którymi rzeczywiście dysponuje – mówi dr Maciej Kietliński. Polecamy również: COP31 stawia na elektryfikację. Polska ma wiele do zyskania i sporo do nadrobienia UE przekazała Ukrainie 235,9 mld euro. Rosja próbuje osłabiać poparcie dla pomocy Setki miliardów złotych wpływają po terminie. Problem może uderzać dalej w łańcuch dostaw Artykuł Mieszkań może być dużo, a dostępność nadal słaba. Hiszpania pokazuje dlaczego pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

COP31 stawia na elektryfikację. Polska ma wiele do zyskania i sporo do nadrobienia 9 listopada rozpocznie się COP31, czyli 31. Konferencja ONZ w sprawie zmiany klimatu. W tym roku światowe gospodarki zmagały się z katastrofalnymi falami upałów. Na to nałożyły się ogromne zakłócenia na rynku energii spowodowane przez zamknięcie cieśniny Ormuz. Aby państwa były bezpieczniejsze i bardziej stabilne gospodarczo, potrzebna jest szybka transformacja energetyczna i zbudowanie odporności na zmianę klimatu. Państwa-gospodarze w tym roku to Turcja i Australia. Podczas szczytu ONZ chce się skupić na usuwaniu barier we wdrażaniu rozwiązań, które już przyjęto, oraz zacieśnianiu rzeczywistej współpracy między państwami. Negocjowanie nowych traktatów w tym roku nie będzie głównym celem, choć na stole nadal są podstawowe kwestie. Wśród nich znajdują się m.in. przyspieszenie redukcji emisji gazów cieplarnianych i wyznaczenie nowych celów krajowych. Elektryfikacja w centrum COP31 Motywem przewodnim COP31 jest elektryfikacja. To kluczowy proces, który wspiera transformację energetyczną, bo zastępuje obecne w wielu sektorach gospodarki paliwa kopalne energią elektryczną – a tę można pozyskiwać z odnawialnych źródeł. Elektryfikacja ma objąć strategiczne sektory gospodarki, takie jak budownictwo, przemysł, transport i rolnictwo. Ale transformacja nie będzie możliwa bez nowoczesnych sieci energetycznych. Dodatkowo jej skuteczność nie będzie duża, jeśli jednocześnie nie poprawi się efektywności energetycznej. Dyplomaci z Turcji i Australii mobilizują międzynarodowe wsparcie. Chcą, żeby do 2035 r. udział elektryfikacji w globalnej gospodarce osiągnął 35 proc. – Z nadzieją patrzę na propozycję gospodarzy COP31. Świat potrzebuje instrumentów, które przyspieszą transformację w stronę neutralności klimatycznej. Takim narzędziem może być elektryfikacja gospodarki oparta na wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii. Poparcie tego celu nie powinno być dla Polski problemem – podobne cele ma przecież zarówno Unia Europejska w ramach Paktu dla czystego przemysłu jak i polskie firmy, które podpisały Pakt dla polskiego przemysłu – mówi prof. Zbigniew Karaczun z SGGW, ekspert Koalicji Klimatycznej. Jak dodaje, z tego kierunku mogą płynąć wymierne korzyści gospodarcze. Polski przemysł jest uzależniony od surowców energetycznych z importu. Aż 46 proc. zużywanej w Polsce energii pochodzi z importu. Zdaniem prof. Karaczuna elektryfikacja oparta na OZE jest szansą na zwiększenie konkurencyjności i suwerenności energetycznej Polski. Nie oznacza to jednak, że droga będzie prosta. Przemysł nad Wisłą należy do najmniej zelektryfikowanych w Europie – tylko 17,8 proc. zużywanej przez niego energii pokrywa energia elektryczna. Polska płaci miliardy za import paliw Zależność od importowanych surowców widać w codziennym życiu w Polsce. Jak zauważa dr Wojciech Szymalski z Instytutu na Rzecz Ekorozwoju, ekspert Koalicji Klimatycznej, pełna transformacja przyniosłaby olbrzymie oszczędności społeczne. – W wymiarze społecznym w Polsce jesteśmy w stanie produkować całą energię elektryczną bez importu paliw z zagranicy, w tym w 100 proc. z odnawialnych źródeł energii przy ich pełnej integracji z produkcją ciepła oraz magazynami energii i bateriami pojazdów elektrycznych – mówi dr Wojciech Szymalski. Sektorem, który najbardziej obciąża polski budżet przez uzależnienie od importu paliw, jest transport. Aż 98 proc. ropy naftowej sprowadzamy do Polski z krajów takich jak np. Arabia Saudyjska. Co roku importerzy inkasują za to ponad 100 mld zł. – Za taką kwotę można by wyremontować rocznie ponad 600 tys. domów jednorodzinnych – 10 proc. wszystkich domów w Polsce mogłoby obniżyć swoje rachunki za energię – dodaje dr Wojciech Szymalski. Podczas COP31 kraje poruszą znów kwestię odchodzenia od paliw kopalnych. Deklarację w tej sprawie złożono podczas COP28 w Dubaju. Podczas ostatniej konferencji okazało się jednak, że nie odniesiono oczekiwanego postępu. W odpowiedzi powstała koalicja państw, które są gotowe, by objąć przywództwo w tym zakresie. Organizatorzy COP31 liczą, że w Antalyi uda się wypracować konkretny, globalny harmonogram odejścia od węgla, ropy i gazu. Pieniądze są jednym z największych wyzwań Co mogą przynieść tegoroczne negocjacje? Koalicja Klimatyczna spodziewa się powołania nowego centrum wsparcia technicznego na rzecz sprawiedliwej transformacji. Dzięki niemu eksperci i rządzący mogliby wymieniać doświadczenia, technologie i sprawdzone narzędzia, które wspierają osiąganie neutralności klimatycznej. Jeśli chodzi o finanse, Brazylia i Azerbejdżan zaprezentują podsumowanie ubiegłorocznej "Mapy drogowej do 1,3 biliona dolarów". Przedstawią realistyczne ścieżki prowadzące do osiągnięcia tego celu – a jako globalnej społeczności jeszcze wiele nam do tego brakuje. Natomiast państwa z rejonu Pacyfiku i Australia będą starały się o uproszczenie procedur. Chcą, aby kraje Globalnego Południa miały łatwiejszy dostęp do środków pomocowych. Globalne Południe potrzebuje środków na adaptację Drugim filarem COP31, oprócz redukcji emisji, będzie adaptacja. Chodzi tu o przygotowanie społeczeństw na skutki kryzysu klimatycznego. Odczuwaliśmy je już w tym roku, a prognozy na przyszłość przewidują dalsze postępowanie zmian. Tu znów wracamy do krajów Globalnego Południa. To one w najmniejszym stopniu odpowiadają za emisje, bo zdecydowana większość z nich nie jest tak rozwinięta, jak kraje Starego Kontynentu, Ameryki Północnej czy gigantów z Azji. Mimo to ponoszą największe koszty zmiany klimatu – i przy tym mają bardzo skromne zasoby, by im przeciwdziałać. W trakcie konferencji państwa będą się starać o zasilenie kluczowych funduszy: Green Climate Fund (Zielony Fundusz Klimatyczny), Adaptation Fund (Fundusz Adaptacyjny), Loss and Damage Fund (Fundusz ds. Strat i Szkód) – niosącego pomoc finansową regionom poszkodowanym przez ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak powodzie czy katastrofalne susze. Zdaniem Koalicji Klimatycznej najważniejszym sprawdzianem dla uczestników COP31 będzie podjęcie spójnych działań adaptacyjnych we wszystkich sektorach gospodarki. Polecamy także: Te sklepy wygrywają walkę o portfele Polaków. Głosowało 155 tys. klientów Susza obniża PKB o 0,2 proc. rocznie. Straty idą przez cały łańcuch żywnościowy Transformacja energetyczna może dać Polsce przewagę – pod warunkiem że nie utknie na rynku pracy Artykuł COP31 stawia na elektryfikację. Polska ma wiele do zyskania i sporo do nadrobienia pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Te sklepy wygrywają walkę o portfele Polaków. Głosowało 155 tys. klientów Biedronka, Kaufland, Stokrotka, Żabka, Rossmann, Media Expert, Empik, Sinsay, Jysk, Action, Castorama i Allegro znalazły się wśród zwycięzców tegorocznej edycji Blix AWARDS. W kategorii "Promocja Roku" konsumenci ocenili akcje rabatowe 120 sieci handlowych, a o wyniku zdecydowało 155 tys. głosujących. Organizatorzy wyłonili 14 laureatów i przyznali dodatkowo trzy wyróżnienia. Kategoria dotyczyła promocji ocenianych pod kątem atrakcyjności i dopasowania do potrzeb kupujących. Sam ranking pokazuje też skalę walki sieci o klienta: według danych przytoczonych przez organizatorów przeciętny Polak odwiedza w ciągu miesiąca około 6-7 różnych sieci handlowych. Biedronka wygrywa wśród dyskontów W kategorii dyskontów zwyciężyła Biedronka. Wśród hipermarketów najwyżej oceniono Kaufland, a w grupie supermarketów – Stokrotkę. Żabka wygrała kategorię convenience, czyli małych sklepów nastawionych na szybkie, codzienne zakupy. W segmencie sieci regionalnych i lokalnych zwyciężył Twój Market. Wśród drogerii konsumenci wybrali Rossmanna, a w elektronice i RTV/AGD – Media Expert. Empik zdobył nagrodę w kategorii sport, kultura i rozrywka, natomiast Duży Ben został laureatem wśród sieci specjalistycznych. Lista zwycięzców obejmuje też handel poza kategoriami spożywczymi. Sinsay wygrał w odzieży i obuwiu, Jysk w meblach i wyposażeniu wnętrz, Action w domu i dekoracji, a Castorama wśród marketów budowlanych i DIY. W kategorii platform internetowych najwyżej oceniono Allegro. Promocja to już nie tylko niższa cena Sieci częściej korzystają z bardziej złożonych mechanizmów rabatowych. Obok klasycznych obniżek pojawiają się oferty wielosztukowe, promocje jednodniowe czy ceny dostępne wyłącznie po zalogowaniu do aplikacji lojalnościowej. Rabaty mogą sięgać nawet 50-70 proc. Dla klientów liczy się jednak nie sama wysokość obniżki. Organizatorzy badania zwracają uwagę także na prostotę zasad i rzeczywistą korzyść z zakupu. – Dobra promocja to nie tylko wysoki rabat, ale również atrakcyjność samego produktu, prostota mechanizmu promocyjnego i rzeczywista korzyść dla kupującego. W Blix AWARDS oddajemy głos samym konsumentom najlepiej potrafiącym ocenić, które sieci oferują promocje odpowiadające na ich potrzeby i faktycznie pomagające oszczędzać na codziennych zakupach – mówi dr Krzysztof Łuczak, wiceprezes Grupy Blix i członek Kapituły programu. Klienci porównują coraz więcej ofert Duża liczba sieci odwiedzanych przez przeciętnego konsumenta pokazuje, że era lojalności wobec jednego sklepu odchodzi w zapomnienie. Kupujący porównują ceny, korzystają z aplikacji, gazetek i czasowych akcji, a sprzedawcy konkurują o ich uwagę na wielu poziomach jednocześnie. – Promocje od lat są jednym z najważniejszych czynników wpływających na wybór miejsca zakupów przez Polaków, dlatego ta kategoria jest naturalnym elementem Blix AWARDS. Rodzimy konsument jest bardzo świadomy cenowo, aktywnie porównuje oferty i poszukuje okazji, a przeciętny Polak odwiedza w ciągu miesiąca około 6-7 różnych sieci handlowych. To pokazuje, jak dużą rolę promocje odgrywają w przyciąganiu klientów i jak silna jest konkurencja między retailerami o ich uwagę i portfele – komentuje Marcin Lenkiewicz, wiceprezes Grupy Blix i członek Kapituły programu Blix AWARDS. Ta konkurencja sprawia, że sklepy muszą walczyć już nie tylko poziomem rabatu, ale też czytelnością zasad. Zbyt skomplikowana promocja może być dla klienta mniej atrakcyjna, nawet jeśli nominalna obniżka wygląda dobrze. Trzy sieci dostały wyróżnienia Poza 14 laureatami organizatorzy przyznali też trzy wyróżnienia. Wśród sieci regionalnych i lokalnych otrzymał je Chorten, w kategorii mebli i wyposażenia wnętrz – Agata, a wśród marketów budowlanych i DIY – OBI. Tegoroczna edycja była siódmą odsłoną programu Blix AWARDS – Wybór Konsumentów. Ranking powstał na podstawie opinii 155 tys. Polaków dotyczących promocji oferowanych przez 120 sieci handlowych. Przeczytaj także: UE przekazała Ukrainie 235,9 mld euro. Rosja próbuje osłabiać poparcie dla pomocy Darczyńca wpłacił i zniknął. Tylko 14 proc. NGO potrafi utrzymać pełną relację Warszawa nie zawsze płaci najlepiej. W produkcji różnice sięgają tysięcy złotych Artykuł Te sklepy wygrywają walkę o portfele Polaków. Głosowało 155 tys. klientów pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

UE przekazała Ukrainie 235,9 mld euro. Rosja próbuje osłabiać poparcie dla pomocy 235,9 mld euro – wsparcie o takiej wysokości trafiło do Ukrainy z Unii Europejskiej i państw członkowskich od czasu rozpoczęcia pełnoskalowej wojny. To czyni UE największym dostarczycielem pomocy dla naszego wschodniego sąsiada. UE nie zaprzestaje pomocy mimo nasilonej rosyjskiej dezinformacji, która ma osłabiać poparcie dla Ukrainy i podważać zaufanie do wspólnoty unijnej. W czwartek 5 listopada wypłacono ponad 4,3 mld euro w ramach pożyczki o łącznej wartości 90 mld euro.  Kolejne 4,3 mld euro trafiło do Ukrainy Z tej kwoty 3,7 mld euro trafi na zaspokojenie potrzeb finansowych Ukrainy. To druga z trzech transz zaplanowanych na 2026 r. na ten cel. Dzięki tym środkom Ukraina zmobilizuje dochody krajowe, poprawi stabilność i jakość wydatków publicznych i wzmocni system zarządzania finansami publicznymi. Płatności są wypłacane w transzach – warunkiem jest spełnienie przez Ukrainę odpowiednich reform i warunków. 658 mln euro zaspokoi potrzeby w zakresie obronności. To siódma tego typu płatność. Ma wspierać zamówienia na drony, pociski, radary, systemy walki elektronicznej i amunicję do obrony powietrznej Ukrainy. Komisja Europejska poinformowała, że do końca 2026 roku dostępne jest wsparcie finansowe UE dla Ukrainy w wysokości 25,2 mld euro. Obejmuje to ok. 20,9 mld euro na wypłatę w ramach pożyczki na wsparcie Ukrainy. W tej kwocie mieści się 11,9 mld euro na wsparcie zdolności przemysłu obronnego Ukrainy i 9 mld euro na wsparcie budżetowe. – Wsparcie dla Ukrainy, która wykrwawia się pod ciężarem putinowskiej agresji, powinno być dalej konsekwentne, stabilne, nieograniczane chociażby przez zapowiedzi różnych prorosyjskich polityków w Niemczech, z AfD, jak słyszeliśmy ostatnio. Przypomnijmy, że w ramach tego wsparcia są pakiety sankcji uderzające w gospodarkę rosyjską czy pomoc płynąca do Ukrainy – mówi Krzysztof Brejza, poseł do Parlamentu Europejskiego z Koalicji Obywatelskiej i EPL. Unijne sankcje zamroziły aktywa Banku Centralnego Rosji w unijnych państwach. Ich wartość szacuje się na około 210 mld euro. W maju 2024 r. Rada UE dostosowała prawo tak, aby nadzwyczajne dochody z tych aktywów mogły być wykorzystane w celu wsparcia Ukrainy. Z przekazanych dotąd Ukrainie 235,9 mld euro z tych zysków pochodziło 3,8 mld. UE deklaruje dalsze wsparcie Ukrainy Unijni liderzy nadal chcą wspierać naszych wschodnich sąsiadów, co potwierdzili na październikowym szczycie Rady Europejskiej w Brukseli. W ich opinii najbliższe miesiące będą kluczowe dla bezpieczeństwa i Ukrainy, i Europy. Zdaniem premiera Donalda Tuska jeszcze nigdy nie było tak jednolitej postawy wszystkich państw Unii Europejskiej w sprawie Ukrainy. – Powinniśmy wspierać Ukrainę na 100 proc., a nie stosować półśrodki, ponieważ jeżeli Ukraina nie zatrzyma Rosji albo jeżeli Rosja będzie w stanie zniszczyć infrastrukturę energetyczną, to należy się spodziewać kolejnej fali uchodźczej, kolejnych problemów, kolejnego wysiłku państwa, samorządu i społeczeństwa w zakresie zapewnienia ludziom dachu nad głową i warunków do życia. O wiele taniej i bezpieczniej jest wspierać Ukrainę, ponieważ to ona musi wziąć na siebie tę pierwszą obronę – komentuje Michał Szczerba, poseł do Parlamentu Europejskiego z Koalicji Obywatelskiej i EPL. Europejczycy nadal popierają pomoc dla Ukrainy Wiosną Eurobarometr przeprowadził badanie wśród Europejczyków. Aż 76 proc. z nich zgadza się z twierdzeniem, że inwazja Rosji na Ukrainę stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa UE. 55 proc. jest zadowolonych z unijnej odpowiedzi na wybuch wojny. Również 76 proc. respondentów uważa, że UE powinna wspierać Ukrainę do momentu osiągnięcia sprawiedliwego, trwałego pokoju. – Trzeba tę wojnę odsuwać jak najdalej od polskiej granicy, dlatego też trzeba wspierać Ukrainę na miejscu, przekazując jej sprzęt, możliwości wywiadowcze, ale też konsekwentnie chroniąc infrastrukturę krytyczną. Do tego potrzebne są obrona powietrzna i nowoczesne systemy. Nie ma innego rozwiązania, niż dokonać zbiórki wśród krajów dobrej woli czy koalicji, która mogłaby pomóc Ukrainie tę wojnę zatrzymać poza terytorium Unii Europejskiej i NATO – mówi Michał Szczerba. Są jednak obawy o to, czy unijna pomoc rzeczywiście trafia tam, gdzie powinna. – Ważne jest, żeby środki, które trafiają na Ukrainę, były odpowiednio kontrolowane i żeby instytucje państwa ukraińskiego zwalczały korupcję. To, że my raz na jakiś czas słyszymy o zatrzymaniach na Ukrainie albo o ujawnieniu skandali korupcyjnych, w mojej opinii jest świadectwem tego, że państwo ukraińskie stara się ten proceder wyeliminować, by spełniać standardy zachodnioeuropejskie – uważa Krzysztof Brejza. Dezinformacja ma podważać zaufanie do UE Podczas spotkania Rady Europejskiej przywódcy państw członkowskich UE poruszyli również inne ważne kwestie. Jednym z nich są zagrożenia związane z rosyjskimi działaniami hybrydowymi i aktami sabotażu. Europejska Służba Działań Zewnętrznych (EEAS) opracowała czwarty już raport na temat zagrożeń związanych z manipulacją informacjami zagranicznymi i ingerencją. Wynika z niego, że w 2025 roku Rosja prowadziła działania informacyjne wymierzone w osłabienie międzynarodowego poparcia dla Ukrainy i jej obywateli. Rosyjscy aktorzy FIMI (Foreign Information Manipulation and Interference) starają się również mobilizować nastroje antyestablishmentowe. W ten sposób podważają zaufanie do Unii Europejskiej, przedstawiając ją jako niedemokratyczną i agresywną lub zbyt słabą. – Bardzo istotne jest też uświadomienie sobie w Polsce, w Niemczech, we Francji i w innych państwach Unii Europejskiej, jak działa front propagandowy Władimira Putina. Pożyteczni idioci Lenina z lat 20. odtworzyli się dziś w formie pożytecznych idiotów Putina, którzy próbują rozsadzić Unię Europejską od środka – mówi Krzysztof Brejza. Polityk dodaje, że tego typu działania manipulacyjne Rosja prowadzi w różnych krajach. Na celowniku są m.in. Finlandia, Łotwa czy Rumunia. W każdym z tych państw ośrodki rosyjskie prowadzą narrację przeciwko Europie, krajom Zachodu i Ukrainie. – Jestem pewien, że gdyby Putin zaatakował jutro Łotwę albo Estonię, to w Polsce pojawiłyby się tak zwane głosy antyłotewskie i antyestońskie. Jeżeli zaatakuje Finlandię, to będą nagonki na Finów w Polsce, ale niestety jeżeli zaatakuje Polskę, to te same ośrodki propagandowe będą w Niemczech i we Francji szerzyć narrację antypolską. Taka jest metoda kłamstwa, propagandy prowadzona przez ośrodki wywiadu rosyjskiego. Od lat się w tym specjalizują i musimy być tego świadomi – dodaje Krzysztof Brejza. Polecamy także: Skradzione pieniądze mogą wrócić na konta. Banki przeanalizują stare reklamacje Fałsz miesza się z prawdziwymi obawami. Tak dezinformacja wchodzi do debaty o energii Serwery grzeją przez całą dobę. Polska chce wykorzystać tę energię w kaloryferach Artykuł UE przekazała Ukrainie 235,9 mld euro. Rosja próbuje osłabiać poparcie dla pomocy pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Darczyńca wpłacił i zniknął. Tylko 14 proc. NGO potrafi utrzymać pełną relację Ponad 70 proc. polskich organizacji pozarządowych zbiera pieniądze od indywidualnych darczyńców, ale tylko 14 proc. prowadzi z nimi pełny, regularny proces komunikacji po wpłacie. Zaledwie 28,5 proc. NGO działa fundraisingowo przez cały rok, a własnego specjalistę lub dział odpowiedzialny za pozyskiwanie środków ma 17,2 proc. organizacji. Raport Fundacji Pomagam.pl pokazuje, że polski trzeci sektor ma dostęp do darczyńców, lecz wciąż słabo zamienia pojedyncze wpłaty w trwałe relacje. Fundraising, czyli systematyczne pozyskiwanie pieniędzy na działalność organizacji, w wielu NGO nadal jest dodatkowym obowiązkiem wykonywanym obok innych zadań. Tylko 25,2 proc. badanych organizacji traktuje go jako istotny element strategii. A brakuje nie tylko pieniędzy. 61,8 proc. organizacji jako barierę wskazuje zbyt mały zespół, a 50,6 proc. – brak czasu. Raport sugeruje jednak, że część tego przeciążenia wynika z rozproszenia uwagi między wieloma nieskoordynowanymi metodami zbierania środków. Fundraising przegrywa z pilnymi zadaniami Najtrudniejsza sytuacja jest w organizacjach z rocznym budżetem poniżej 1 mln zł. Dedykowanego specjalistę od fundraisingu ma tam tylko 4 proc. podmiotów. W grupie organizacji z budżetem przekraczającym 1 mln zł odsetek rośnie do 47 proc. W całym badaniu za pozyskiwanie pieniędzy najczęściej odpowiada zarząd – dotyczy to 37,1 proc. organizacji. Natomiast w co piątej (19,2 proc.) fundacji i stowarzyszeniu nikt nie jest formalnie przypisany do tego zadania. Obecność dedykowanej osoby wyraźnie wiąże się z częstszym prowadzeniem całorocznego fundraisingu. W organizacjach z budżetem poniżej 1 mln zł podmioty posiadające takiego specjalistę prowadzą fundraising przez cały rok trzy razy częściej niż większe organizacje, które nie mają dedykowanego stanowiska – 71 proc. wobec 25 proc. – Sposób działania organizacji zmienia się więc wtedy, gdy fundraising staje się czyimś głównym zadaniem. Fundraising prowadzony przy okazji przegrywa z tym, co pilne: rozliczeniem grantu, wydarzeniem, kolejnym projektem. Kampania przesuwa się o miesiąc, potem o kolejny, a do Darczyńców organizacja odzywa się wtedy, kiedy potrzebuje pieniędzy, bo grant nie przeszedł albo pojawił się nagły koszt do pokrycia – mówi Szczepan Kasiński, CEO Agencji Fundraisingowej Armiger. Darczyńca wpłacił i... co dalej? Najpopularniejszym źródłem prywatnego wsparcia są darczyńcy indywidualni – korzysta z niego ponad 70 proc. organizacji. Problem zaczyna się po zakończeniu zbiórki. 79 proc. NGO ma ustalony sposób podziękowania za wpłatę. Znacznie mniej organizacji utrzymuje relację później: 57 proc. informuje wspierających o efektach działań, 43 proc. zachowuje stały rytm kontaktu, a tylko 23 proc. sprawdza, ilu darczyńców zdecydowało się pomóc ponownie. Ponad połowa badanych – 51,2 proc. – nie ma żadnego harmonogramu komunikacji ze wspierającymi. Pełny proces obejmujący podziękowanie, informowanie o efektach, regularny kontakt oraz badanie powrotów darczyńców wdraża jedynie 14 proc. organizacji. – Pomaganie w Polsce stało się częścią cyfrowej codzienności. Nadal jednak Polacy wolą ratować niż budować. Wspieramy konkretne, namacalne tragedie i bezpośrednie cele, uciekając od finansowania zmian systemowych i stałych kosztów organizacji. Z punktu widzenia fundraisera największy dramat rozgrywa się nie w momencie zbiórki, lecz tuż po jej zakończeniu. Nazwijmy rzeczy po imieniu: polski trzeci sektor cierpi na syndrom "dziurawego wiadra". 70-80 proc. osób wspierających zbiórkę jednorazową nigdy więcej nie wraca do tej samej organizacji – mówi Magda Sadłowska, prezeska ImpactCreator. Facebook zamiast własnej bazy kontaktów Organizacje mają dostęp do dużej liczby odbiorców, ale często kontaktują się z nimi za pośrednictwem cudzych platform. Facebook wykorzystuje do komunikacji z darczyńcami 85,6 proc. badanych NGO. 59,6 proc. korzysta również z narzędzi zbiórkowych dostępnych bezpośrednio w mediach społecznościowych. Znacznie rzadziej organizacje budują kanały, nad którymi mają większą kontrolę. Newsletter wysyła 35,4 proc. NGO, a własny system CRM do zarządzania relacjami z darczyńcami posiada tylko 13,7 proc. Taki model ma słaby punkt: o zasięgu organizacji w dużej mierze decyduje algorytm platformy. Zmiana zasad działania Facebooka może więc ograniczyć możliwość dotarcia nawet do osób, które wcześniej śledziły działalność danej fundacji. – Raport pokazuje pewien paradoks: organizacje mają odbiorców, ale nie mają z nimi relacji. Dodatkowo niepokojące jest, że organizacje budują na cudzej infrastrukturze - ponad 85 proc. NGO komunikuje się z darczyńcami przez Facebooka, gdzie jak wiadomo, organiczny zasięg posta to od lat zaledwie kilka procent obserwujących, a zasady gry ustala Meta – mówi Mirella Panek-Owsiańska, ekspertka CSR/ESG i fundraisingu. NGO sięgają po sztuczną inteligencję Narzędzia generatywnej sztucznej inteligencji wykorzystuje już ponad jedna trzecia badanych organizacji. 35,3 proc. organizacji deklaruje, że korzysta z takich narzędzi jak ChatGPT przy tworzeniu treści, grafik lub planowaniu komunikacji. Technologia nie rozwiązuje jednak problemu braku stałego kontaktu z darczyńcami. Organizacja może szybciej przygotować post czy grafikę, ale bez regularnego planu komunikacji nadal ryzykuje utratę osoby, która już raz zdecydowała się ją wesprzeć. Widać tu ciekawy kontrast: NGO stosunkowo szybko sięgają po nowe narzędzia, a znacznie wolniej wdrażają podstawowe systemy zarządzania relacjami. Więcej zbiórek nie zawsze pomaga Fundacja Pomagam.pl wyróżnia dwa momenty, w których organizacje zaczynają zmieniać sposób pozyskiwania pieniędzy. Pierwszy pojawia się przy około 50 tys. zł rocznego budżetu – wtedy fundraising częściej staje się regularnym elementem działalności. Drugi próg to 1 mln zł. W tej grupie częściej pojawiają się wyspecjalizowane stanowiska, analityka oraz całoroczna praca z bazą darczyńców. Paradoksalnie najmniejsze organizacje niekoniecznie korzystają z najmniejszej liczby narzędzi. NGO z budżetem do 50 tys. zł stosują przeciętnie ponad trzy różne metody pozyskiwania pieniędzy jednocześnie. Przy małym zespole taki model może jeszcze pogłębiać problem braku czasu. Zamiast doskonalić jedną lub dwie metody, organizacje dzielą energię między kilka działań, które nie zawsze przynoszą zauważalne efekty. 1,5 proc. podatku? Skuteczne, ale niedominujące Rozdźwięk dotyczy też kampanii 1,5 proc. podatku. 45,7 proc. organizacji ocenia ją jako najskuteczniejszą metodę zdobywania środków. Ale jednocześnie mediana udziału wpływów z tego źródła w rocznych przychodach NGO wynosi tylko 8 proc. Innymi słowy: organizacje mogą oceniać kampanię jako bardzo skuteczną, choć dla typowego podmiotu nie jest ona podstawą całego budżetu. To kolejny przykład szerszego problemu Skuteczny fundraising wymaga mniej jednorazowych akcji, a więcej regularnej pracy z ludźmi, którzy już zdecydowali się wesprzeć organizację. Misja sama nie finansuje działalności Raport nie sugeruje, że polskie NGO powinny zamieniać się w wyspecjalizowane działy sprzedaży. Pokazuje jednak, że brak osoby odpowiedzialnej za pozyskiwanie pieniędzy i relacje z darczyńcami często spycha fundraising na koniec listy zadań. – Widzimy zaangażowanie organizacji, które przy bardzo różnych budżetach szukają sposobów, by zapewnić środki na swoją misję. Ale dostrzegamy też, że fundraising wciąż jest zadaniem "przy okazji". Nie ma w tym nic zaskakującego. Nikt nie zakłada organizacji pozarządowej z pasji do fundraisingu. Z reguły inspiracją jest dostrzeżenie głębokiej niesprawiedliwości albo ważnego tematu, którym w okolicy nikt się nie zajmuje. Fundraising pojawia się z konieczności, jako kolejny obowiązek, na który zawsze brakuje czasu. A jednak nie stoi on w sprzeczności z misją. To on sprawia, że da się tę misję realizować – mówi Dobrosława Gogłoza, autorka raportu, prezeska Fundacji Pomagam.pl i dyrektor zarządzająca w serwisie Pomagam.pl. Autorzy raportu przekonują, że poprawa nie musi zaczynać się od dużego budżetu czy uruchamiania kolejnych kanałów zbiórek. Pierwszym krokiem może być wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za darczyńców, regularne informowanie o efektach pomocy i systematyczne sprawdzanie, ilu wspierających wraca. Badanie "PROSZĘ BARDZO. Fundraising w polskich NGO" Fundacja Pomagam.pl przeprowadziła metodą CAWI od maja 2025 r. do sierpnia 2026 r. Wzięło w nim udział 460 organizacji pozarządowych. Polecamy również: Setki miliardów złotych wpływają po terminie. Problem może uderzać dalej w łańcuch dostaw Nowe przepisy mocniej chronią przed mobbingiem – tylko nie wszystkich zatrudnionych Blisko 60 proc. konsumentów sprawdza skład żywności. Producentom ufamy mniej niż bliskim Artykuł Darczyńca wpłacił i zniknął. Tylko 14 proc. NGO potrafi utrzymać pełną relację pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Kanada zbliża się do UE. Chce mieć więcej alternatyw wobec USA i Chin UE i Kanada planują zacieśnić współpracę, ponieważ chcą ograniczyć zależność od Chin i USA. Premier Kanady Mark Carney przekonuje, że mocarstwa średniej wielkości (middle powers) powinny zacząć współpracować, zamiast próbować osobno negocjować z dużo silniejszymi mocarstwami, jak Chiny czy USA. Zwłaszcza ochłodzenie stosunków z USA ma dla Kanady konkretny wymiar. Prawie 70 proc. eksportu Kanady trafia do USA, co w świetle pogarszających się relacji z Waszyngtonem oraz gróźb celnych jest realnym problemem gospodarczym. Dla Kanady Unia Europejska ma być jednym z filarów budowanej przez Carneya "trzeciej drogi" umożliwiającej zwiększenie własnej autonomii i siły negocjacyjnej względem największych państw. Kolejnym krokiem zbliżającym UE i Kanadę jest uruchomiany na szczycie w Montrealu 29–30 października program partnerstwa Alliance for the Future, obejmujący handel, surowce krytyczne, cyfryzację, energię, obronność i badania. Wartość handlu między UE a Kanadą wyniosła ok. 130 mld EUR w 2025 r. – o 80 proc. więcej niż w 2016 r. Natomiast z punktu widzenia UE, największe znaczenie ma dostęp do kanadyjskich surowców, energii i przemysłu obronnego. Kanada posiada zasoby minerałów potrzebnych m.in. w energetyce, elektronice i produkcji uzbrojenia, dlatego UE i Kanada chcą przyspieszyć wspólne inwestycje w ich wydobycie, przetwarzanie i rafinację. Ta formuła współpracy ma objąć również inne państwa i wykraczać poza współpracę UE i Kanady. W obszarze cyfrowym UE i Kanada zakończyły negocjacje umowy o handlu cyfrowym i zapowiedziały bliższą współpracę w obszarze SI, cyberbezpieczeństwie, infrastrukturze i surowcach krytycznych. Kanada dołącza do EuroHPC (unijna inicjatywa rozwijania systemów bardzo dużej mocy obliczeniowej), a strony chcą pracować nad wzajemnym uznawaniem ocen zgodności systemów SI, cyberbezpieczeństwa i tożsamości cyfrowej. Wymiernym efektem tej współpracy jest inwestycja 1,6 mld CAD w fuzje europejsko-kanadyjskiej spółki, która ma rozwijać suwerenną SI. Zapowiedziano też położenie nowego kabla podmorskiego między Kanadą i Europą. Współpraca cyfrowa ma poszerzyć europejskie możliwości technologiczne i zmniejszać zależność od wąskiej grupy dostawców. Dla UE zbliżenie z Kanadą powinno być bardziej sposobem na wzmocnienie pozycji wobec USA i Chin niż próbą uniezależnienia się od obu mocarstw jednocześnie. Kanada nie zastąpi Europie ani USA w bezpieczeństwie i technologiach, ani Chin w łańcuchach dostaw, ale może zwiększyć liczbę dostępnych alternatyw. Strategia odcięcia się od Chin i USA jednocześnie byłaby kosztowna i ryzykowna. Zbliżenie z Europą jest dziś bardziej potrzebą Kanady niż UE. Dla Europy największą korzyścią może być więc nie budowa osobnego bloku konkurującego z Waszyngtonem, lecz zwiększenie własnej siły negocjacyjnej. Artykuł Kanada zbliża się do UE. Chce mieć więcej alternatyw wobec USA i Chin pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Ponad 70 proc. polskich organizacji pozarządowych zbiera pieniądze od indywidualnych darczyńców, ale tylko 14 proc. prowadzi z nimi pełny, regularny proces komunikacji po wpłacie. Zaledwie 28,5 proc. NGO działa fundraisingowo przez cały rok, a własnego specjalistę lub dział odpowiedzialny za pozyskiwanie środków ma 17,2 proc. organizacji. Raport Fundacji Pomagam.pl pokazuje, że polski trzeci sektor ma dostęp do darczyńców, lecz wciąż słabo zamienia pojedyncze wpłaty w trwałe relacje. Fundraising, czyli systematyczne pozyskiwanie pieniędzy na działalność organizacji, w wielu NGO nadal jest dodatkowym obowiązkiem wykonywanym obok innych zadań. Tylko 25,2 proc. badanych organizacji traktuje go jako istotny element strategii. A brakuje nie tylko pieniędzy. 61,8 proc. organizacji jako barierę wskazuje zbyt mały zespół, a 50,6 proc. – brak czasu. Raport sugeruje jednak, że część tego przeciążenia wynika z rozproszenia uwagi między wieloma nieskoordynowanymi metodami zbierania środków. Fundraising przegrywa z pilnymi zadaniami Najtrudniejsza sytuacja jest w organizacjach z rocznym budżetem poniżej 1 mln zł. Dedykowanego specjalistę od fundraisingu ma tam tylko 4 proc. podmiotów. W grupie organizacji z budżetem przekraczającym 1 mln zł odsetek rośnie do 47 proc. W całym badaniu za pozyskiwanie pieniędzy najczęściej odpowiada zarząd – dotyczy to 37,1 proc. organizacji. Natomiast w co piątej (19,2 proc.) fundacji i stowarzyszeniu nikt nie jest formalnie przypisany do tego zadania. Obecność dedykowanej osoby wyraźnie wiąże się z częstszym prowadzeniem całorocznego fundraisingu. W organizacjach z budżetem poniżej 1 mln zł podmioty posiadające takiego specjalistę prowadzą fundraising przez cały rok trzy razy częściej niż większe organizacje, które nie mają dedykowanego stanowiska – 71 proc. wobec 25 proc. – Sposób działania organizacji zmienia się więc wtedy, gdy fundraising staje się czyimś głównym zadaniem. Fundraising prowadzony przy okazji przegrywa z tym, co pilne: rozliczeniem grantu, wydarzeniem, kolejnym projektem. Kampania przesuwa się o miesiąc, potem o kolejny, a do Darczyńców organizacja odzywa się wtedy, kiedy potrzebuje pieniędzy, bo grant nie przeszedł albo pojawił się nagły koszt do pokrycia – mówi Szczepan Kasiński, CEO Agencji Fundraisingowej Armiger. Darczyńca wpłacił i... co dalej? Najpopularniejszym źródłem prywatnego wsparcia są darczyńcy indywidualni – korzysta z niego ponad 70 proc. organizacji. Problem zaczyna się po zakończeniu zbiórki. 79 proc. NGO ma ustalony sposób podziękowania za wpłatę. Znacznie mniej organizacji utrzymuje relację później: 57 proc. informuje wspierających o efektach działań, 43 proc. zachowuje stały rytm kontaktu, a tylko 23 proc. sprawdza, ilu darczyńców zdecydowało się pomóc ponownie. Ponad połowa badanych – 51,2 proc. – nie ma żadnego harmonogramu komunikacji ze wspierającymi. Pełny proces obejmujący podziękowanie, informowanie o efektach, regularny kontakt oraz badanie powrotów darczyńców wdraża jedynie 14 proc. organizacji. – Pomaganie w Polsce stało się częścią cyfrowej codzienności. Nadal jednak Polacy wolą ratować niż budować. Wspieramy konkretne, namacalne tragedie i bezpośrednie cele, uciekając od finansowania zmian systemowych i stałych kosztów organizacji. Z punktu widzenia fundraisera największy dramat rozgrywa się nie w momencie zbiórki, lecz tuż po jej zakończeniu. Nazwijmy rzeczy po imieniu: polski trzeci sektor cierpi na syndrom "dziurawego wiadra". 70-80 proc. osób wspierających zbiórkę jednorazową nigdy więcej nie wraca do tej samej organizacji – mówi Magda Sadłowska, prezeska ImpactCreator. Facebook zamiast własnej bazy kontaktów Organizacje mają dostęp do dużej liczby odbiorców, ale często kontaktują się z nimi za pośrednictwem cudzych platform. Facebook wykorzystuje do komunikacji z darczyńcami 85,6 proc. badanych NGO. 59,6 proc. korzysta również z narzędzi zbiórkowych dostępnych bezpośrednio w mediach społecznościowych. Znacznie rzadziej organizacje budują kanały, nad którymi mają większą kontrolę. Newsletter wysyła 35,4 proc. NGO, a własny system CRM do zarządzania relacjami z darczyńcami posiada tylko 13,7 proc. Taki model ma słaby punkt: o zasięgu organizacji w dużej mierze decyduje algorytm platformy. Zmiana zasad działania Facebooka może więc ograniczyć możliwość dotarcia nawet do osób, które wcześniej śledziły działalność danej fundacji. – Raport pokazuje pewien paradoks: organizacje mają odbiorców, ale nie mają z nimi relacji. Dodatkowo niepokojące jest, że organizacje budują na cudzej infrastrukturze - ponad 85 proc. NGO komunikuje się z darczyńcami przez Facebooka, gdzie jak wiadomo, organiczny zasięg posta to od lat zaledwie kilka procent obserwujących, a zasady gry ustala Meta – mówi Mirella Panek-Owsiańska, ekspertka CSR/ESG i fundraisingu. NGO sięgają po sztuczną inteligencję Narzędzia generatywnej sztucznej inteligencji wykorzystuje już ponad jedna trzecia badanych organizacji. 35,3 proc. organizacji deklaruje, że korzysta z takich narzędzi jak ChatGPT przy tworzeniu treści, grafik lub planowaniu komunikacji. Technologia nie rozwiązuje jednak problemu braku stałego kontaktu z darczyńcami. Organizacja może szybciej przygotować post czy grafikę, ale bez regularnego planu komunikacji nadal ryzykuje utratę osoby, która już raz zdecydowała się ją wesprzeć. Widać tu ciekawy kontrast: NGO stosunkowo szybko sięgają po nowe narzędzia, a znacznie wolniej wdrażają podstawowe systemy zarządzania relacjami. Więcej zbiórek nie zawsze pomaga Fundacja Pomagam.pl wyróżnia dwa momenty, w których organizacje zaczynają zmieniać sposób pozyskiwania pieniędzy. Pierwszy pojawia się przy około 50 tys. zł rocznego budżetu – wtedy fundraising częściej staje się regularnym elementem działalności. Drugi próg to 1 mln zł. W tej grupie częściej pojawiają się wyspecjalizowane stanowiska, analityka oraz całoroczna praca z bazą darczyńców. Paradoksalnie najmniejsze organizacje niekoniecznie korzystają z najmniejszej liczby narzędzi. NGO z budżetem do 50 tys. zł stosują przeciętnie ponad trzy różne metody pozyskiwania pieniędzy jednocześnie. Przy małym zespole taki model może jeszcze pogłębiać problem braku czasu. Zamiast doskonalić jedną lub dwie metody, organizacje dzielą energię między kilka działań, które nie zawsze przynoszą zauważalne efekty. 1,5 proc. podatku? Skuteczne, ale niedominujące Rozdźwięk dotyczy też kampanii 1,5 proc. podatku. 45,7 proc. organizacji ocenia ją jako najskuteczniejszą metodę zdobywania środków. Ale jednocześnie mediana udziału wpływów z tego źródła w rocznych przychodach NGO wynosi tylko 8 proc. Innymi słowy: organizacje mogą oceniać kampanię jako bardzo skuteczną, choć dla typowego podmiotu nie jest ona podstawą całego budżetu. To kolejny przykład szerszego problemu Skuteczny fundraising wymaga mniej jednorazowych akcji, a więcej regularnej pracy z ludźmi, którzy już zdecydowali się wesprzeć organizację. Misja sama nie finansuje działalności Raport nie sugeruje, że polskie NGO powinny zamieniać się w wyspecjalizowane działy sprzedaży. Pokazuje jednak, że brak osoby odpowiedzialnej za pozyskiwanie pieniędzy i relacje z darczyńcami często spycha fundraising na koniec listy zadań. – Widzimy zaangażowanie organizacji, które przy bardzo różnych budżetach szukają sposobów, by zapewnić środki na swoją misję. Ale dostrzegamy też, że fundraising wciąż jest zadaniem "przy okazji". Nie ma w tym nic zaskakującego. Nikt nie zakłada organizacji pozarządowej z pasji do fundraisingu. Z reguły inspiracją jest dostrzeżenie głębokiej niesprawiedliwości albo ważnego tematu, którym w okolicy nikt się nie zajmuje. Fundraising pojawia się z konieczności, jako kolejny obowiązek, na który zawsze brakuje czasu. A jednak nie stoi on w sprzeczności z misją. To on sprawia, że da się tę misję realizować – mówi Dobrosława Gogłoza, autorka raportu, prezeska Fundacji Pomagam.pl i dyrektor zarządzająca w serwisie Pomagam.pl. Autorzy raportu przekonują, że poprawa nie musi zaczynać się od dużego budżetu czy uruchamiania kolejnych kanałów zbiórek. Pierwszym krokiem może być wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za darczyńców, regularne informowanie o efektach pomocy i systematyczne sprawdzanie, ilu wspierających wraca. Badanie "PROSZĘ BARDZO. Fundraising w polskich NGO" Fundacja Pomagam.pl przeprowadziła metodą CAWI od maja 2025 r. do sierpnia 2026 r. Wzięło w nim udział 460 organizacji pozarządowych. Polecamy również: Setki miliardów złotych wpływają po terminie. Problem może uderzać dalej w łańcuch dostaw Nowe przepisy mocniej chronią przed mobbingiem – tylko nie wszystkich zatrudnionych Blisko 60 proc. konsumentów sprawdza skład żywności. Producentom ufamy mniej niż bliskim Artykuł pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Setki miliardów złotych wpływają po terminie. Problem może uderzać dalej w łańcuch dostaw 718 mld zł – tyle należności dużych firm wpłynęło po terminie tylko w 2025 roku. Co ciekawe, sama skala opóźnień od kilku lat praktycznie się nie zmienia, ale przedsiębiorcy zaczynają odczuwać problem znacznie mocniej. W 2026 roku zatory płatnicze stały się istotną barierą dla znacznie większej części dużych firm. Co czwarta należność wpływa po terminie Od 2023 r. duże firmy otrzymują po terminie ok. 26 proc. wartości należności i odsetek ten praktycznie się nie zmienia. Wynika to z zestawień sprawozdań o stosowanych terminach zapłaty, które co roku składają podatnicy CIT o przychodach powyżej 50 mln euro. W 2025 r. do tych firm wpłynęło po terminie ok. 718 mld zł, a same zapłaciły po terminie ok. 404 mld zł. Ich własne opóźnienia (ok. 16 proc. wartości zobowiązań) są zbliżone do przeciętnej w Polsce. Według Dun & Bradstreet, po terminie opłacanych jest u nas ok. 14 proc. wartości faktur, mniej niż np. w Niemczech, w których opóźnienia dotyczą ponad jednej trzeciej płatności. Najmniej spóźnionych wpływów było w 2021 r., a rok później ich udział wyraźnie wzrósł. W 2021 r. po terminie wpłynęło 18,4 proc. wartości należności, wobec 22,2 proc. w 2020 r. Zdaniem Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) sprzyjały temu prawdopodobnie wysoka płynność firm po pandemicznych programach wsparcia i rekordowo niskie stopy procentowe. W 2022 r., w czasie szoku inflacyjnego, udział ten wzrósł w tej samej grupie z 22,3 proc. do 26,3 proc., choć część zmiany wynika z nowego formularza sprawozdań. Płacą szybciej, ale sami nadal czekają Duże firmy coraz rzadziej spóźniały się z zapłatą dla dostawców, ale same nadal czekały na pieniądze od kontrahentów. Udział ich zobowiązań zapłaconych po terminie spadł z 19,3 proc. w 2022 r. do ok. 16 proc. w latach 2024-2025. Natomiast udział spóźnionych należności pozostał na poziomie ok. 26 proc. Od 2024 r. oba wskaźniki praktycznie się nie zmieniają. Prawie wszystkie firmy (99 proc.) przynajmniej część rachunków płacą po terminie, ale tylko co siódma (15 proc.) spóźnia się z zapłatą ponad połowy swoich zobowiązań. Wartość spóźnionych płatności jest skoncentrowana – 10 proc. firm, głównie największych, odpowiada za 57 proc. jej wartości. Te opóźnienia nie muszą oznaczać kłopotów z płynnością. Według Szybkiego Monitoringu NBP, w III kwartale 2026 r. 88,9 proc. dużych firm nie miało problemów z regulowaniem bieżących zobowiązań. 58 proc. dużych firm wskazuje na zatory Dużym firmom w 2026 r. zaczęły jednak bardziej doskwierać zatory płatnicze – wynika z badań PIE w ramach Miesięcznego Indeksu Koniunktury (MIK). W latach 2022-2025 za istotną barierę działalności uznawało je średnio 41 proc. badanych dużych firm, a w okresie styczeń-październik 2026 r. – średnio 58 proc. W tym samym czasie duże firmy wyżej oceniały również inne bariery, zwłaszcza niepewność sytuacji gospodarczej i ceny energii, więc rosnąca uciążliwość zatorów jest częścią ogólnego pogorszenia ich nastrojów. Sprawozdania za 2026 r. zobrazują, czy wzrosły też spóźnione wpływy, choć PIE zastrzega, że oba źródła trzeba porównywać ostrożnie. MIK mierzy odczuwaną uciążliwość zatorów płatniczych, a w sprawozdaniach podaje się wartość spóźnionych płatności i inną definicję dużych firm. Obawy przed zatorami mogą szkodzić firmom i gospodarce, nawet jeśli skala opóźnień się nie zmienia. Przedsiębiorstwo, które liczy się z opóźnionymi wpływami, musi mieć więcej gotówki na zapas i skraca kredyt kupiecki. Strach przed nieotrzymaniem zapłaty od kontrahenta sprawia, że firma częściej wymaga przedpłat albo sprzedaje należności firmom faktoringowym. A każde z tych rozwiązań kosztuje. Problem narasta, gdy duże firmy, broniąc własnej płynności, same zaczynają opóźniać płatności. Ciężar przechodzi wtedy na mniejszych dostawców, dla których kredyt bankowy jest trudniej dostępny i droższy. W skali gospodarki oznacza to wolniejszy obieg pieniądza, niższe inwestycje i wyższe ryzyko upadłości w łańcuchach dostaw. Dlatego warto na bieżąco śledzić zarówno twarde dane o opóźnieniach, jak i nastroje przedsiębiorców – te drugie mogą wyprzedzać zmiany w płatnościach. Polecamy także: Polsce może zabraknąć ichtiologów. Kandydatów jest coraz mniej Nowe przepisy mocniej chronią przed mobbingiem – tylko nie wszystkich zatrudnionych Kierowcy znów zapłacą więcej. OC podrożało niemal w całym kraju Artykuł Setki miliardów złotych wpływają po terminie. Problem może uderzać dalej w łańcuch dostaw pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Polsce może zabraknąć ichtiologów. Kandydatów jest coraz mniej Administracja, laboratoria, parki narodowe, a nawet zagraniczne firmy szczepiące ryby – tutaj mogą pracować absolwenci ichtiologii. Tylko że ich liczba z każdym rokiem maleje. Kilkadziesiąt lat temu na jednym roku studiów rybackich kształciło się nawet 150 osób. Do 2024 r. na ten kierunek zapisywało się niekiedy mniej niż 10 kandydatów. Polsce może zabraknąć ludzi, którzy potrafią zarządzać zasobami wodnymi i rozwijać nowoczesną hodowlę ryb. Branża rybacka się starzeje Zmiany demograficzne widać już w wielu sektorach w całej Europie. Problem nie omija sektora rybnego. Raport społeczny Komisji Europejskiej z czerwca 2026 r. informuje, że rybołówstwo, akwakultura i przetwórstwo ryb zatrudniały w 2023 r. blisko 299 tys. osób w Unii Europejskiej. Te sektory od kilku lat notują już spadek zatrudnienia. W samym rybołówstwie spadło o 15 proc. w latach 2017-2023, a udział pracowników poniżej 40. roku życia zmniejszył się z 31 do 26 proc. Starzejący się pracownicy i brak wystarczającej liczby młodych chętnych do pracy to problemy, z którymi zmagają się również przedstawiciele polskiej akwakultury i uczelni kształcących ichtiologów. – Obserwujemy starzenie się branży rybackiej i coraz większą lukę pokoleniową. Do 2024 roku liczba kandydatów na studia kierunku ichtiologia i akwakultura była bardzo niska, często nie przekraczała dziesięciu osób. Na naszym uniwersytecie do uruchomienia pierwszego roku potrzebujemy co najmniej jedenastu studentów. Bez nowych absolwentów zabraknie specjalistów, którzy potrafią zajmować się gospodarką rybacką, akwakulturą oraz ochroną środowiska wodnego – mówi prof. Dorota Fopp-Bayat z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Ichtiologia to nie tylko hodowla ryb Na małą popularność tego zawodu wpływa jego niski poziom rozpoznawalności. Młodym najczęściej kojarzy się z połowami albo tradycyjnym gospodarstwem rybackim. A dzisiejsza ichtiologia obejmuje wiele dziedzin. Owszem, absolwenci ichtiologii mogą znaleźć pracę w gospodarstwach hodowlanych i ośrodkach zarybieniowych. Jednak są też mniej oczywiste ścieżki kariery i miejsca pracy. – Absolwenci ichtiologii i akwakultury nie muszą pracować wyłącznie w gospodarstwach rybackich czy przetwórniach ryb. Znajdują zatrudnienie również w administracji publicznej, m.in. w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, PG Wody Polskie czy instytucjach ochrony środowiska. Jeszcze dwa lata temu ARiMR poszukiwała jedenastu pracowników i zwracała się do nas z pytaniem o absolwentów zainteresowanych podjęciem pracy. Możliwości zatrudnienia są również w parkach narodowych, rezerwatach przyrody i ogrodach zoologicznych. Absolwenci kierunku biogospodarka rybacka mogą kontynuować studia w Szkole Doktorskiej i realizować karierę naukową. Nasi absolwenci mogą podjąć pracę także za granicą, m.in. w gospodarstwach zajmujących się hodowlą ryb łososiowatych w Norwegii i Finlandii – mówi prof. Dorota Fopp-Bayat. Są też szkoły średnie, które kształcą przyszłych ichtiologów i specjalistów akwakultury. Taki kierunek oferuje m.in. Zespół Szkół w Sierakowie. – Nasi absolwenci mogą kontynuować naukę na studiach wyższych albo od razu rozpocząć pracę. Znajdują zatrudnienie w gospodarstwach rybackich, zarówno stawowych, jak i jeziorowych, ale również w bardziej wyspecjalizowanych obszarach. Mamy absolwentów, którzy pracują w polskiej firmie zajmującej się szczepieniem ryb w Chorwacji i we Włoszech. Możliwości jest naprawdę dużo, także poza Polską – mówi Damian Ostrowski, nauczyciel przedmiotów zawodowych w Zespole Szkół w Sierakowie. Edu-Fish ma zasypać lukę pokoleniową Dlatego tak ważne jest, by zwiększyć zainteresowanie młodych kierunkami związanymi z ichtiologią i akwakulturą. Po to powstał program Edu-Fish – projekt edukacyjno-promocyjny w zakresie rybactwa. Realizują go Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie oraz Gmina Sieraków, gdzie znajduje się Zespół Szkół w Sierakowie, który kształci młodzież w kierunku rybactwa śródlądowego. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rybactwa 2021-2027. Projekt wpisuje się w działania Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz rozwoju sektora rybackiego oraz budowania kompetencji i kadr potrzebnych dla jego przyszłości. Na obu uczelniach studenci spełniający warunki programu mogą otrzymywać stypendia odpowiadające kwocie blisko 1500 zł miesięcznie. Wsparcie obejmuje także wynagrodzenia za kwalifikujące się praktyki, zakup sprzętu komputerowego i odzieży terenowej oraz udział w wydarzeniach branżowych. W ramach Edu-Fish młodzi ludzie otrzymają nie tylko wiedzę o możliwościach kształcenia, ale także dostęp do praktyk, stypendiów, wsparcia edukacyjnego i nowoczesnego zaplecza dydaktycznego. Edu-Fish znalazł się w bazie projektów FAMENET, europejskiej sieci związanej z wdrażaniem Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury. W bazie znajduje się 155 projektów z Europy i tylko 4 pochodzą z Polski. Polecamy także: Nowe przepisy mocniej chronią przed mobbingiem – tylko nie wszystkich zatrudnionych Kierowcy znów zapłacą więcej. OC podrożało niemal w całym kraju Skradzione pieniądze mogą wrócić na konta. Banki przeanalizują stare reklamacje Artykuł Polsce może zabraknąć ichtiologów. Kandydatów jest coraz mniej pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Nowe przepisy mocniej chronią przed mobbingiem – tylko nie wszystkich zatrudnionych Od 5 listopada 2026 r. zmieniają się przepisy o mobbingu w Kodeksie pracy. Nowa definicja ma ułatwić pracownikom dochodzenie roszczeń, a minimalne zadośćuczynienie za mobbing wyniesie 28 836 zł. Z nowych rozwiązań nie skorzystają jednak osoby zatrudnione na umowach zlecenia i o dzieło. Fundacja "Można Lepiej!" skierowała do Sejmu petycję, w której domaga się rozszerzenia szczególnej ochrony także na osoby pracujące poza etatem. Zmiana przepisów przychodzi w momencie, gdy rośnie liczba sygnałów dotyczących niewłaściwego traktowania w pracy. W pierwszej połowie 2026 r. do Państwowej Inspekcji Pracy wpłynęło około 1,5 tys. zgłoszeń dotyczących podejrzenia mobbingu, o 7,8 proc. więcej niż rok wcześniej. W całym 2025 r. PIP otrzymała 2626 takich skarg. To o 34 proc. więcej niż w 2024 r. Jednocześnie za zasadne uznano 129 zgłoszeń. Łatwiej będzie dochodzić zadośćuczynienia Nowe przepisy zmieniają przede wszystkim definicję mobbingu. Ustawodawca koncentruje ją na uporczywym nękaniu pracownika. Nie będzie już konieczne wykazanie, że zachowania trwały przez długi czas. Pracownik nie będzie też musiał udowadniać określonych skutków, takich jak rozstrój zdrowia, żeby dochodzić zadośćuczynienia. Uporczywość ma oznaczać zachowania powtarzalne, nawracające albo stałe. Pojedynczy incydent co do zasady nie wystarczy do uznania zachowania za mobbing. Nowelizacja wymienia także przykłady zachowań, które mogą mieścić się w tej definicji. Chodzi m.in. o poniżanie, zastraszanie, ośmieszanie, izolowanie pracownika czy utrudnianie mu komunikacji. Zachowania takie jak krytyka pracy, egzekwowanie obowiązków lub stawianie wymagań nie będą automatycznie traktowane jako mobbing, bo liczyć się będzie sposób działania i kontekst. Minimum prawie 29 tys. zł Drugą ważną zmianą jest wysokość minimalnego zadośćuczynienia. Osoba, która doznała mobbingu, będzie mogła żądać od pracodawcy co najmniej sześciokrotności minimalnego wynagrodzenia. Przy płacy minimalnej obowiązującej w 2026 r. daje to 28 836 zł. Od 1 stycznia 2027 r. minimalna kwota ma wzrosnąć do 29 700 zł. Takie zadośćuczynienie ma rekompensować krzywdę psychiczną i fizyczną. Niezależnie od niego pracownik będzie mógł domagać się odszkodowania za straty majątkowe. Zalicza się tu np. koszty leczenia lub utracone dochody, jeżeli udowodni ich związek z mobbingiem. Ogólny obowiązek przeciwdziałania mobbingowi obejmuje pracodawców niezależnie od liczby pracowników. Jednak tych zatrudniających co najmniej 10 osób obejmą nowe obowiązki. Będą musieli określić zasady, procedury i częstotliwość działań dotyczących przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji oraz naruszaniu godności pracowników, jeśli takich rozwiązań nie zawiera już układ zbiorowy lub regulamin pracy. Firmy mają czas na dostosowanie przepisów wewnętrznych do 5 maja 2027 r. Zleceniobiorca nadal na innej ścieżce Ale nowe regulacje mają też swoje luki. Największa z nich dotyczy osób pracujących poza etatem. Wszystko przez to, że zmienione przepisy trafiają do Kodeksu pracy i odnoszą się do pracowników w jego rozumieniu. W efekcie nie obejmą w tym samym zakresie osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło. Według Fundacji "Można Lepiej!" to tworzy nierówną ochronę osób pracujących w tych samych firmach. W petycji skierowanej do Sejmu organizacja postuluje, aby rozwiązania dotyczące mobbingu objęły wszystkich zatrudnionych niezależnie od formy współpracy. – Nowe przepisy mające chronić przed mobbingiem nie obejmują osób zatrudnionych na umowy zlecenie i dzieło. Specjalne wsparcie zyskają tylko etatowi pracownicy. W efekcie ofiary nękania są dzielone na lepsze i gorsze, a przemoc psychiczna w miejscu pracy nie jest równo traktowana. Postulujemy, aby ochrona przed szykanami obejmowała wszystkich zatrudnionych, niezależnie od formy współpracy – mówi Krzysztof Kwarciak, prezes Fundacji "Można Lepiej!". Prawo cywilne daje trudniejszą drogę Brak szczególnej ochrony z Kodeksu pracy nie oznacza, że zleceniobiorca jest całkowicie pozbawiony możliwości dochodzenia swoich praw. Osoba zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej może powoływać się m.in. na przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące ochrony dóbr osobistych. Fundacja uważa jednak, że taka ścieżka jest bardziej skomplikowana niż procedura przewidziana dla pracowników. Dodatkowym rozwiązaniem może być próba wykazania, że stosunek prawny w rzeczywistości spełnia cechy stosunku pracy – np. gdy obowiązki wykonuje się w miejscu i czasie wyznaczonym przez firmę oraz pod jej kierownictwem. – Owszem, osoby zatrudnione na umowach cywilnoprawnych mogą dochodzić swoich roszczeń na podstawie ogólnych przepisów prawa cywilnego, powołując się na ochronę dóbr osobistych, których jednak stosowanie w takich sytuacjach jest bardzo karkołomne i wymaga olbrzymiego samozaparcia. Wtedy walka o sprawiedliwość może bardziej uprzykrzyć życie ofierze niż sprawcy – mówi Krzysztof Kwarciak. Fundacja proponuje więc, aby przepisy definiujące mobbing oraz odpowiedzialność odszkodowawczą znalazły się również w Kodeksie cywilnym. Chce też, by firmowe procedury antymobbingowe obowiązkowo obejmowały wszystkich zatrudnionych, a więc również osoby na umowach cywilnoprawnych i prowadzące działalność gospodarczą. Petycje trafiły do Sejmu, Senatu oraz Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. "Wymagający szef" ma swoje granice Nowe przepisy mają też wyraźniej oddzielić wymagające zarządzanie od zachowań naruszających godność pracownika. – Granica między wymagającym zarządzaniem a niewłaściwym traktowaniem pracownika nie zawsze jest dla organizacji oczywista. Szef ma prawo egzekwować zadania, rozliczać z efektów i udzielać informacji zwrotnej, ale sposób, w jaki to robi, ma znaczenie. Krytyka powinna dotyczyć pracy, a nie godności człowieka. Problem zaczyna się wtedy, gdy presja, poniżanie, izolowanie czy podważanie kompetencji stają się powtarzalnym sposobem zarządzania – mówi Magda Dąbrowska, prezeska Grupy Progres. Badanie Grupy Progres pokazuje, że relacje z przełożonym potrafią bezpośrednio wpływać na decyzję o zmianie pracy. 49 proc. respondentów wymienia nieukładającą się współpracę z szefem jako jeden z powodów odejścia. Jednocześnie 46 proc. badanych firm przyznaje, że nie ma Kodeksu Etyki ani procedur przeciwdziałających takim nieprawidłowościom jak mobbing. Wśród pracowników 25 proc. nie wie, czy taki dokument funkcjonuje w ich organizacji. Badanie własne Grupy Progres przeprowadzono metodą CAWI w 2026 r. na próbie 1600 pracowników i 510 pracodawców. Zgłoszeń przybywa, wygranych niewiele Statystyki sądowe pokazują, jak trudne bywają spory dotyczące mobbingu. W 2025 r. sądy rejonowe odnotowały 692 takie sprawy, a sądy okręgowe 262. W sądach rejonowych i okręgowych uwzględniono w całości lub części łącznie 44 roszczenia pracowników. Duża liczba postępowań nie zakończyła się jednak w tym samym okresie – w sądach rejonowych 432 sprawy przeniesiono na kolejny. Dane PIP także pokazują sporą różnicę między liczbą podejrzeń a przypadkami potwierdzonymi przez inspekcję. W pierwszej połowie 2026 r. za zasadne uznano 63 skargi, wobec 97 rok wcześniej. W tym samym czasie wzrósł natomiast udział zgłoszeń anonimowych – z 11,6 do 12,8 proc. Polecamy również: Co trzeci Polak boi się kradzieży tożsamości, a niemal połowa zna cyberbezpieczeństwo tylko powierzchownie Ścieki znikają z systemu. Co roku skala dorównuje jednej trzeciej Śniardw Rynek domów opieki rośnie w Europie. Polska ma jedną z największych luk w infrastrukturze Artykuł Nowe przepisy mocniej chronią przed mobbingiem – tylko nie wszystkich zatrudnionych pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Kierowcy znów zapłacą więcej. OC podrożało niemal w całym kraju W październiku mediana najtańszych ofert OC w Polsce znów poszła w górę i wyniosła 671 zł. To o 18 zł więcej niż we wrześniu i aż o 47 zł więcej niż w sierpniu, co daje wzrost o 8 proc. w dwa miesiące. Według danych Rankomat.pl ostatnio tak szybkie podwyżki notowano w kwietniu 2024 r. Drożej zrobiło się w 13 z 16 miast wojewódzkich i niemal we wszystkich regionach kraju. Październik był drugim miesiącem z rzędu, w którym ceny rosły. Mediana krajowa osiągnęła najwyższy poziom od lipca 2025 r., kiedy wynosiła 673 zł. Rok do roku różnica jest jednak znacznie mniejsza: mediana najtańszych ofert OC wzrosła o 11 zł. Gdańsk najdroższy, Rzeszów najtańszy Najdroższe oferty OC otrzymywali w październiku kierowcy z Gdańska, gdzie mediana wyniosła 883 zł. Dalej znalazły się Wrocław z ceną 862 zł, Łódź z 838 zł oraz Szczecin i Poznań – po 832 zł. Próg 800 zł przekroczyło sześć miast. Do tej grupy dołączyła Warszawa – tam mediana wzrosła do 818 zł, natomiast wypadła z niej Bydgoszcz. Najtaniej było w Rzeszowie – 629 zł. Różnica między najdroższym Gdańskiem a Rzeszowem zwiększyła się do 254 zł. Aż 15 z 16 miast wojewódzkich miało medianę wyższą od krajowej. Wyjątkiem był Rzeszów, natomiast Opole z wynikiem 673 zł przekraczało krajową medianę zaledwie o 2 zł. Kierowca z Gdańska płacił przeciętnie o 212 zł, czyli 32 proc., więcej niż wynosiła mediana krajowa. Najmocniej OC podrożało w Gorzowie Wielkopolskim. Mediana wzrosła tam z 704 do 782 zł, czyli o 78 zł i 11 proc. Drugie były Katowice, gdzie przeciętna najtańsza oferta zdrożała z 714 do 761 zł. Po 37 zł więcej niż we wrześniu płacili kierowcy w Kielcach i Lublinie. W Opolu wzrost wyniósł 34 zł. Podwyżki dotknęły też największe miasta: w Warszawie ceny wzrosły o 25 zł, w Szczecinie o 19 zł, a w Łodzi o 18 zł. Taniej było tylko w trzech miastach. W Bydgoszczy mediana spadła z 802 do 784 zł, w Rzeszowie z 647 do 629 zł, a w Białymstoku z 725 do 709 zł. Obniżki mieściły się więc w przedziale od 16 do 18 zł. Województwa też niemal całe na plusie W żadnym województwie OC nie potaniało w październiku. Mediana wzrosła w 15 regionach, a w lubuskim utrzymała się na poziomie 622 zł. Największą podwyżkę odnotowało podlaskie, gdzie cena wzrosła z 599 do 628 zł, czyli o 29 zł. Na kolejnych miejscach znalazły się województwa mazowieckie z podwyżką o 25 zł, dolnośląskie o 21 zł oraz łódzkie o 20 zł. O kilkanaście złotych drożej zrobiło się też m.in. w wielkopolskim, śląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, małopolskim i zachodniopomorskim. Najdroższym regionem było pomorskie z medianą 759 zł. Dalej znalazły się dolnośląskie – 727 zł – i mazowieckie – 721 zł. Najmniej płacili kierowcy w podkarpackim, gdzie mediana wyniosła 572 zł, a następnie w świętokrzyskim – 582 zł – i opolskim – 585 zł. Ubezpieczyciele płacą za szkody więcej Rankomat.pl wiąże obecne podwyżki przede wszystkim z rosnącymi kosztami szkód. Ubezpieczyciele od kilku kwartałów wypłacają z OC coraz większe kwoty, podczas gdy przychody ze składek rosną wolniej. We wrześniu Komisja Nadzoru Finansowego zapowiedziała działania wobec firm, których składki nie odpowiadają poziomowi ryzyka. Według Rankomat.pl może to sprawić, że wzrosty z września i października nie będą ostatnimi. Jednocześnie obecne ceny nadal są niższe niż dwa lata temu. – Ceny OC choć wzrosły, nadal są niższe niż 2 lata temu. Za podwyżkami stoją przede wszystkim rosnące koszty szkód. Ubezpieczyciele od kilku kwartałów wypłacają z OC coraz więcej, a przychody ze składek rosną dużo wolniej. We wrześniu KNF zapowiedziała zdecydowane działania wobec ubezpieczycieli, których składki nie są dostosowane do ryzyka. Dlatego wrześniowe i październikowe podwyżki mogą nie być ostatnie. Przed odnowieniem polisy warto porównać kilka ofert, zamiast przedłużać umowę bez sprawdzania cen – komentuje Stefania Stuglik, ekspertka Rankomat.pl. Przeczytaj także: Skradzione pieniądze mogą wrócić na konta. Banki przeanalizują stare reklamacje Tylko 1 na 100 warsztatów bez zastrzeżeń zamontuje najtańszą część do samochodu AI zmienia nawet zawody "manualne". Polska ma tu konkretny problem Artykuł Kierowcy znów zapłacą więcej. OC podrożało niemal w całym kraju pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Skradzione pieniądze mogą wrócić na konta. Banki przeanalizują stare reklamacje Jeśli doszło do nieautoryzowanej transakcji płatniczej, bank musi oddać skradzione pieniądze, choć nie zawsze się z tego wywiązuje. Prezes UOKiK zobowiązał kolejne cztery instytucje: ING Bank Śląski, Bank Ochrony Środowiska, Nest Bank i Plus Bank do zmiany procedur w sprawach nieautoryzowanych płatności. Wspomniane banki ponownie przeanalizują odrzucone wcześniej reklamacje. Wcześniej podobne decyzje wydano wobec Alior Banku, mBanku, BNP Paribas i Banku Millennium. Chodzi o sytuacje, w których środki z konta klienta pobrano bez jego zgody i wiedzy. Takie sytuacje mogą mieć miejsce w wyniku cyberataku lub kradzieży danych. Banki nie zawsze poprawnie rozpatrywały zgłoszenia dotyczące takich nieautoryzowanych transakcji. Sama autoryzacja nie wystarczy do odmowy zwrotu Jak powinno to wyglądać według prawa? Po zgłoszeniu nieautoryzowanej transakcji bank powinien niezwłocznie – czyli najpóźniej do końca następnego dnia roboczego – zwrócić klientowi skradzioną kwotę. Wyjątki są dwa: od transakcji upłynęło więcej niż 13 miesięcy lub gdy bank ma udokumentowane podstawy, by podejrzewać oszustwo ze strony samego klienta. W wielu przypadkach ING Bank Śląski, Bank Ochrony Środowiska, Nest Bank i Plus Bank odmawiały zwrotu środków. Banki sugerowały konsumentom, że prawidłowe uwierzytelnienie transakcji, np. poprzez wpisanie kodu PIN lub autoryzację w aplikacji, zwalnia instytucje z odpowiedzialności, bo przecież "konsument sam uwierzytelnił płatność, więc wyraził zgodę na przelew". Co więcej, to klient miał udowodnić, że tak nie było. Banki twierdziły też, że ewentualne odzyskanie pieniędzy jest możliwe wyłącznie poprzez działania organów ścigania. – Prawo jasno określa obowiązki banków w przypadku cyberataku lub utraty środków przez klientów. Instytucje finansowe nie mogą unikać odpowiedzialności poprzez automatyczne odrzucanie reklamacji i przerzucanie całego ciężaru udowodnienia winy na poszkodowanego konsumenta. Samo wykazanie przez bank, że transakcja została poprawnie uwierzytelniona to za mało, by odmówić zwrotu pieniędzy. Bank musi udowodnić, że to klient samodzielnie i świadomie autoryzował operację lub dopuścił się rażącego niedbalstwa. Kolejne cztery banki muszą zmienić procedury i ponownie przeanalizować sprawy, w których niezgodnie z prawem odmówiły klientom zwrotu pieniędzy – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny. Klienci mogą odzyskać skradzione pieniądze Dlatego teraz ING Bank Śląski, Bank Ochrony Środowiska, Nest Bank i Plus Bank zmienią dotychczasowe praktyki. Muszą też usunąć ich negatywne skutki. Prezes UOKiK zobowiązał je do zmiany procedur wewnętrznych. Instytucje wdrożą nowe zasady. Zgodnie z nimi prawidłowe uwierzytelnienie transakcji nie będzie jedyną podstawą, aby uznać autoryzowanie płatności przez klienta. Oprócz tego banki będą musiały ponownie przeanalizować negatywne odpowiedzi na reklamacje, udzielone od 16 listopada 2022 roku. Co ważne, dotyczy to osób, które nadal są klientami tych banków. W uzasadnionych przypadkach skradzione pieniądze zostaną zwrócone konsumentom najpóźniej do 31 grudnia 2027 r. Także byli klienci banków mają swoje prawa. Osoby, które już nie korzystają z usług tych banków, a które zgłosiły reklamacje po 15 listopada 2022 r. i zostały one rozpatrzone negatywnie, otrzymają powiadomienie o możliwości i sposobie złożenia wniosku o ponowną weryfikację. Banki muszą poinformować o decyzjach na swoich stronach internetowych oraz powiadomić klientów w aplikacjach mobilnych. Do 30 kwietnia 2028 r. muszą też poinformować Prezesa UOKiK, jak wywiązały się z tych obowiązków. TSUE potwierdził obowiązki banków Tak zdecydowane działania ochrony konsumentów są możliwe dzięki Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). W październiku 2026 r. wydał wyrok, który w pełni potwierdził stanowisko Prezesa UOKiK w zakresie nieautoryzowanych płatności. – Wyrok TSUE potwierdził, że banki nie mogą być sędziami we własnej sprawie i nie mają podstaw do masowego odrzucania reklamacji okradzionych klientów. Od lat powtarzaliśmy, że prawo chroni konsumenta, a bank ma bezwzględny obowiązek najpierw oddać skradzione środki, a potem ustalić, po czyjej stronie leży wina. Trybunał w Luksemburgu w pełni podzielił nasze stanowisko. To jasny sygnał dla sektora finansowego: czas skończyć z przerzucaniem odpowiedzialności za cyberataki na barki poszkodowanych konsumentów – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny. Zgodnie z orzeczeniem w sprawie C-70/25 (Tukowiecka), w przypadku nieautoryzowanych transakcji, np. w wyniku phishingu, bank ma bezwzględny obowiązek natychmiastowego zwrotu środków klientowi. Zasłanianie się "rażącym zaniedbaniem" konsumenta, aby odmówić mu wypłaty, jest działaniem bezprawnym. Jeśli bank uważa, że klient dopuścił się rażącego zaniedbania, musi najpierw oddać pieniądze. Dopiero potem może walczyć o ich odzyskanie przed sądem, gdzie to na instytucji finansowej spoczywa pełen ciężar dowodu. Przeczytaj także: Co piąty ma ponad 100 tys. zł, a inni wydają oszczędności na lekarza i jedzenie Nad Wisłą mamy mało wody, ale dobry klimat dla centrów danych. AI komplikuje rachunek Sprawy przeciwko bankom mają przyspieszyć. Rząd zmienia właściwość sądów Artykuł Skradzione pieniądze mogą wrócić na konta. Banki przeanalizują stare reklamacje pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Sprawy przeciwko bankom mają przyspieszyć. Rząd zmienia właściwość sądów Sprzedasz firmie roszczenie wobec banku? Po zmianie przepisów nie będzie to już oznaczało, że sprawa trafi do sądu właściwego dla siedziby tej firmy. Rząd chce, aby pozwy dotyczące m.in. sankcji kredytu darmowego były rozpatrywane bliżej konsumenta i nie kumulowały się w sądach największych miast. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, przedłożony przez Ministra Sprawiedliwości. Projekt ma odciążyć sądy w największych miastach i przyspieszyć rozpatrywanie spraw przeciwko bankom. Nowe zasady obejmą sprawy dotyczące tzw. sankcji kredytu darmowego. "Obecnie wyspecjalizowane firmy często skupują roszczenia od konsumentów, a następnie kierują pozwy do sądów właściwych dla swoich siedzib, szczególnie w Warszawie i innych dużych miastach. Po zmianach sprzedaż roszczenia nie będzie wpływać na wybór sądu – sprawa trafi do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania konsumenta. Nowe zasady obejmą sprawy dotyczące tzw. sankcji kredytu darmowego" – czytamy w komunikacie. Jakie są najważniejsze rozwiązania? Projekt umożliwia kierowanie spraw o roszczenia wynikające z czynności bankowych do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania lub siedziby osoby, która dokonała tej czynności z bankiem. Zmiana obejmie przelew wierzytelności, czyli sprzedaż lub przekazanie prawa do dochodzenia należności innej osobie lub firmie. Nowa zasada stanowi, że taka czynność nie będzie zmieniał właściwości sądu. Firma, która odkupi od konsumenta roszczenie wobec banku, będzie musiała skierować sprawę do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania tego konsumenta, a nie do sądu w miejscowości, w której sama ma siedzibę. Przez 5 lat sprawy dotyczące tzw. sankcji kredytu darmowego będą rozpatrywane wyłącznie w miejscu zamieszkania konsumenta. Nowe przepisy będą dotyczyć banków oraz innych podmiotów udzielających kredytów konsumenckich, np. instytucji pożyczkowych. Proponowane rozwiązania nie obejmą postępowań, które rozpoczęły się przed wejściem ustawy w życie. Pozostaną one w sądach, które obecnie je prowadzą, aż do prawomocnego zakończenia. Nowe przepisy mają wejść w życie po miesiącu od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Przeczytaj także: Co piąty ma ponad 100 tys. zł, a inni wydają oszczędności na lekarza i jedzenie Błąd w umowie może kosztować bank odsetki, ale darmowy kredyt nie należy się automatycznie Tylko 1 na 100 warsztatów bez zastrzeżeń zamontuje najtańszą część do samochodu Artykuł Sprawy przeciwko bankom mają przyspieszyć. Rząd zmienia właściwość sądów pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Co piąty ma ponad 100 tys. zł, a inni wydają oszczędności na lekarza i jedzenie 83 proc. Polaków deklaruje, że ma oszczędności, ale ten wynik daje tylko częściowy obraz bezpieczeństwa finansowego gospodarstw domowych. BIG InfoMonitor zapytało Polaków o ich zaoszczędzone pieniądze. 58 proc. badanych nie odłożyło nic albo dysponuje kwotą, która wystarczyłaby najwyżej na trzy miesiące. Jednocześnie co piąta osoba oszczędzająca zgromadziła już ponad 100 tys. zł. Za wysokim odsetkiem osób posiadających odłożone pieniądze kryją się więc bardzo różne sytuacje. Jedni mają pokaźną rezerwę, inni mogliby finansować z niej codzienne życie jedynie przez kilka tygodni. Widać też wyraźne rozwarstwienie. Oszczędności o wartości ponad 100 tys. zł zgromadziło 21 proc. oszczędzających, czyli o 11 pkt proc. więcej niż w 2023 r. Równocześnie część gospodarstw domowych nadal nie ma wystarczającej nadwyżki, by zbudować większą poduszkę finansową. Oszczędności są, ale nie zawsze wystarczą Samo posiadanie odłożonych pieniędzy nie mówi jeszcze, jak długo gospodarstwo domowe poradzi sobie bez dochodów. Znaczenie ma relacja między zgromadzoną kwotą a miesięcznymi wydatkami i zobowiązaniami. Właśnie dlatego 58 proc. respondentów nie ma oszczędności albo dysponuje rezerwą wystarczającą maksymalnie na trzy miesiące. W razie utraty pracy, choroby czy nagłego dużego wydatku taka poduszka może szybko się skurczyć. – Osoby dysponujące jedynie niewielką rezerwą są bardziej narażone na konieczność zaciągania kolejnych zobowiązań w przypadku nagłych zdarzeń życiowych. Dlatego jednym z najważniejszych elementów ochrony finansów osobistych pozostaje budowanie stabilnej poduszki finansowej, która pozwala zachować płynność i ogranicza ryzyko popadnięcia w nadmierne zadłużenie – mówi Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor. Polacy oszczędzają głównie "na wszelki wypadek" Najczęściej odkładamy pieniądze na sytuacje, których nie da się przewidzieć. Taki cel wskazuje 43 proc. osób oszczędzających. Kolejne 29 proc. buduje rezerwę na wypadek utraty dochodów, a 21 proc. odkłada z myślą o emeryturze. Dla dużej części gospodarstw oszczędności pełnią przede wszystkim funkcję zabezpieczenia, a nie funduszu na większe zakupy czy przyjemności. Ponad połowa Polaków próbuje oszczędzać regularnie. 53 proc. respondentów odkłada pieniądze systematycznie albo przynajmniej stara się to robić. 7 proc. deklaruje natomiast, że nie widzi potrzeby oszczędzania. Największą przeszkodą w budowaniu oszczędności są codzienne wydatki. 32 proc. badanych wskazuje wysokie koszty życia i rachunki. Po 28 proc. respondentów mówi o dochodach zbyt niskich względem potrzeb oraz o wysokich cenach podstawowych towarów i usług. Trudno odkładać pieniądze, jeśli po opłaceniu mieszkania, rachunków, jedzenia i transportu niewiele ich zostaje. Gdy pojawiają się dodatkowe środki, 55 proc. badanych odkłada większość albo całość tej kwoty. 23 proc. przeznacza ją natomiast na bieżące potrzeby. Oszczędności idą na lekarza i jedzenie Dla części Polaków odłożone pieniądze nie finansują odległych planów, lecz codzienne życie. W ciągu ostatnich sześciu miesięcy 28 proc. badanych sięgnęło po oszczędności, żeby pokryć podstawowe wydatki. Najczęściej chodziło o usługi medyczne – taki cel wskazało 35 proc. osób z tej grupy. 30 proc. wydało oszczędności na żywność, a 29 proc. na stałe rachunki. Taki sposób korzystania z rezerwy ma dwie strony. Z jednej oszczędności spełniają swoją funkcję i chronią domowy budżet przed nagłym wydatkiem. Jednak ich wykorzystanie na podstawowe potrzeby pokazuje, że bieżące dochody części gospodarstw nie zawsze wystarczają na wszystkie koszty. Badanie sprawdziło również, jak duży niespodziewany wydatek Polacy byliby w stanie pokryć bez zaciągania pożyczki lub sprzedaży własnych rzeczy. Kwotę do 1 tys. zł mogłoby w ten sposób sfinansować 23 proc. respondentów. Wydatek od 1001 do 3 tys. zł byłby możliwy do udźwignięcia dla 16 proc. badanych. Jednocześnie 10 proc. deklaruje, że poradziłoby sobie nawet z kosztem przekraczającym 100 tys. zł. Rozpiętość jest więc ogromna. 78 mld zł zaległych zobowiązań Drugą stroną obrazu finansów gospodarstw domowych są niespłacone na czas zobowiązania. Łączna wartość przeterminowanego zadłużenia zgromadzonego w bazach BIG InfoMonitor i BIK sięga 78 mld zł i dotyczy ponad 2 mln Polaków. Ponad połowę tej kwoty stanowią zobowiązania pozakredytowe. Jak wskazuje BIG InfoMonitor, w strukturze zaległości dominują stosunkowo niewielkie zobowiązania, nieprzekraczające 5 tys. zł. Według dr. hab. Waldemara Rogowskiego, głównego analityka BIG InfoMonitor, problemy z terminowymi płatnościami nie muszą wynikać z bardzo dużego zadłużenia. Często źródłem kłopotów jest brak odpowiedniej rezerwy finansowej i niedostateczne planowanie domowego budżetu. – W tym kontekście kluczowego znaczenia nabierają edukacja finansowa oraz kształtowanie odpowiedzialnych nawyków i postaw związanych z zarządzaniem finansami osobistymi. Regularne odkładanie nawet niewielkich kwot, świadome planowanie wydatków i bieżąca kontrola zobowiązań zwiększają odporność gospodarstw domowych na nieprzewidziane zdarzenia oraz ogranicza ryzyko utraty płynności finansowej. Dlatego budowanie oszczędności i terminowe regulowanie płatności powinny być traktowane jako podstawowe elementy długoterminowego bezpieczeństwa finansowego – tłumaczy dr hab. Waldemar Rogowski. Regularne odkładanie nawet niewielkich kwot może zwiększać odporność gospodarstwa na niespodziewane wydatki. Podobne znaczenie ma kontrolowanie bieżących zobowiązań, zanim niewielka zaległość zacznie narastać. Oszczędności Polaków rosną nierówno Dane tworzą obraz społeczeństwa, w którym oszczędzanie jest już powszechne, ale finansowe bezpieczeństwo nadal nie jest równie dostępne dla wszystkich. Rośnie odsetek oszczędzających, którzy zgromadzili ponad 100 tys. zł. Z drugiej strony ponad połowa respondentów nie ma oszczędności albo dysponuje kwotą wystarczającą najwyżej na trzy miesiące życia. Do tego część gospodarstw musi sięgać po odłożone pieniądze, żeby opłacić lekarza, kupić żywność lub uregulować rachunki. Wysoki odsetek deklarujących oszczędności nie musi więc oznaczać równie wysokiej odporności na finansowy kryzys. Badanie "Oszczędności Polaków 2026" przeprowadziła firma Quality Watch na zlecenie BIG InfoMonitor. Ankietę zrealizowano metodą CAWI od 2 do 5 października 2026 r. na próbie 1040 dorosłych Polaków. Polecamy także: Patenty i znaki towarowe w jednej bazie. UPRP uruchomił PORTOS Tylko 1 na 100 warsztatów bez zastrzeżeń zamontuje najtańszą część do samochodu Wolnego wciąż za mało. Niektórzy pracownicy sięgają po ryzykowne sposoby Artykuł Co piąty ma ponad 100 tys. zł, a inni wydają oszczędności na lekarza i jedzenie pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Tylko 1 na 100 warsztatów bez zastrzeżeń zamontuje najtańszą część do samochodu Klient chce zaoszczędzić na części, ale rachunek może wrócić przy kolejnej wizycie w warsztacie. Niemal wszystkie badane warsztaty przyznają, że tanie komponenty mogą prowadzić do ponownych napraw, reklamacji i dodatkowych kosztów. Mimo to presja na najniższą cenę wciąż jest bardzo silna. W 91 proc. badanych warsztatów samochodowych cena to często lub nawet zawsze najważniejsze kryterium, jakim kierują się osoby zamawiający części zamienne. Jednak 97 proc. z nich uważa, że negatywne doświadczenia z tanimi częściami wpływają na późniejsze decyzje zakupowe warsztatów. Trudno więc pogodzić oczekiwania finansowe klientów i doświadczenie mechaników, którzy przecież są odpowiedzialni za jakość wykonanych napraw. To wynika z badania "Jakość części samochodowych. Świadomość i praktyka", przeprowadzonego na zlecenie stowarzyszenia AAMPACT. Cenę dyktuje klient, ale to mechanik ponosi odpowiedzialność Nie tylko cena i parametry techniczne – na wybór części samochodowych wpływają też inne czynniki. Aż 58 proc. respondentów zdecydowanie zgadza się ze stwierdzeniem, że negatywne doświadczenia z tanimi częściami wpływają na przyszłe decyzje zakupowe, a kolejne 39 proc. raczej się z nim zgadza. To jednak nie jest równoznaczne z tym, że warsztaty wcale nie używają takich części. Zaledwie 22 proc. warsztatów samochodowych deklaruje, że zawsze lub prawie zawsze stosuje części jakości premium. Gros mechaników – 68 proc. wskazań – używa ich często. O wyborze komponentów decyduje zwykle rodzaj naprawy, oczekiwania klienta i jego możliwości finansowe. A mechanicy nie zawsze się zgadzają na wybór najtańszego rozwiązania. Gdy klient żąda, aby zastosowań tani zamiennik, aż 55 proc. mechaników się zgadza, ale dopiero po poinformowaniu o potencjalnym ryzyku. 35 proc. odradza ten wybór i proponuje lepszą alternatywę. 9 proc. całkowicie odmawia montażu najtańszych części. Zaledwie 1 na 100 warsztatów bez żadnych zastrzeżeń zgadza się na taką usługę. Co ważne, w połowie badanych warsztatów wybór jakości części to decyzja i mechanika, i kierowcy. W kolejnych 44 proc. przypadków należy do właściciela warsztatu lub osoby, która dokonuje naprawy. Tylko w 6 proc. warsztatów klient może samodzielnie zadecydować, czy w jego samochodzie zostanie zamontowana część premium, czy tani zamiennik. Oszczędność na częściach wraca jako koszt Problemy związane z jakością komponentów pojawiają się przy średnio 11,4 na 100 napraw. A stosowanie niskiej jakości zamienników może spowodować konieczność ponownego wykonania naprawy. Z takim stwierdzeniem zgadza się aż 99 proc. badanych. Inne negatywne konsekwencje wskazywane przez respondentów to reklamacje ze strony klientów (97 proc.) i dodatkowe koszty dla warsztatu (93 proc.). W efekcie oszczędzanie na jakości części prowadzi do wyższych wydatków dla usługodawców w dłuższej perspektywie – z tym zgadza się 95 proc. badanych. – Wyniki badania pokazują, że warsztaty bardzo dobrze rozumieją konsekwencje oszczędzania na jakości części. Problem polega na tym, że wiedza i doświadczenie nie zawsze wystarczają, aby wyeliminować presję cenową. Dlatego tak ważna jest rozmowa z klientem, wyjaśnienie różnic między dostępnymi rozwiązaniami i wskazanie możliwych konsekwencji wyboru najtańszego produktu. Kierowca powinien wiedzieć, że oszczędność na zakupie części nie zawsze oznacza niższy koszt całej naprawy – komentuje Monika Dąbrowska, koordynatorka kampanii "Jakość ma znaczenie" w Polsce. Badanie "Jakość części samochodowych. Świadomość i praktyka" przeprowadzono w lutym i marcu 2026 r. przez MotoData na zlecenie Stowarzyszenia AAMPACT w ramach kampanii "Jakość ma znaczenie". Przeprowadzono je na ogólnopolskiej, reprezentatywnej grupie 151 niezależnych warsztatów samochodowych. Dobór respondentów odzwierciedla strukturę rynku w Polsce pod względem regionów oraz parku pojazdów. Kampania "Jakość ma znaczenie" jest realizowana przez Stowarzyszenie AAMPACT we współpracy z partnerami i zwraca uwagę na rolę wysokiej jakości komponentów oraz rzetelnej diagnostyki. Przeczytaj również: Patenty i znaki towarowe w jednej bazie. UPRP uruchomił PORTOS Litr oleju po frytkach to 123 ładowania telefonu, a większość Polaków wciąż go marnuje Europa wciąż ma tysiące kilometrów torów bez trakcji. PESA chce ominąć ten problem Artykuł Tylko 1 na 100 warsztatów bez zastrzeżeń zamontuje najtańszą część do samochodu pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Patenty i znaki towarowe w jednej bazie. UPRP uruchomił PORTOS Chcesz sprawdzić, jak Urząd Patentowy rozstrzygał wcześniej sprawę podobną do Twojej? Nie trzeba już samodzielnie szukać takich informacji w rozproszonych źródłach. Ruszył PORTOS – platforma, która pozwala przeglądać, filtrować i analizować orzeczenia UPRP. To ważne dla przedsiębiorców, profesjonalnych pełnomocników i naukowców, bo dzięki temu będą mieli ułatwiony dostęp do rozstrzygnięć Urzędu Patentowego – co pozwoli im lepiej poznać praktykę orzeczniczą dotyczącą własności przemysłowej. Przedsiębiorcy, uczelnie, instytuty badawcze i osoby fizyczne co roku składają tysiące zgłoszeń do Urzędu Patentowego. Dotyczą one wynalazków, wzorów użytkowych, znaków towarowych i wzorów przemysłowych. W toku postępowań Urząd wydaje rozstrzygnięcia w konkretnych sprawach. To ma znaczenie nie tylko dla bezpośrednich uczestników. Stanowią źródło wiedzy o praktyce orzeczniczej i sposobie stosowania przepisów. – Dotychczas samodzielne dotarcie do tych informacji mogło być czasochłonne. PORTOS powstaje po to, by dorobek orzeczniczy Urzędu był szerzej dostępny, uporządkowany i możliwy do samodzielnego analizowania. Nie chodzi wyłącznie o udostępnienie dokumentów, ale o ułatwienie użytkownikom poznawania praktyki orzeczniczej – mówi Ewa Skrzydło-Tefelska, Prezes UPRP. PORTOS pokaże, jak rozstrzygał Urząd Patentowy Co daje nowa platforma? Orzeczenia będzie można tematycznie wyszukiwać, filtrować i przeglądać. Możliwe będzie zarówno proste, jak i zaawansowane wyszukiwanie zawierające więcej kryteriów. Użytkownicy będą mogli sprawdzić, czy Urząd Patentowy wcześniej rozstrzygał podobne sprawy i jak się one zakończyły. Trzeba jednak pamiętać, że wcześniejsze orzeczenia nie przesądzają o wyniku kolejnych spraw, bo każda jest rozpatrywana indywidualnie – urzędnicy biorą pod uwagę stan faktyczny i prawny. Oprócz tego platforma zaoferuje usługi subskrypcyjne. Obejmą m.in. informacje o sprzeciwach wobec zgłoszeń znaków towarowych, wnioskach rozpatrywanych w trybie spornym oraz terminach rozpraw. Urząd dodaje, że publikacja orzeczeń uwzględnia zasady ochrony danych. Dokumenty mają być odpowiednio zanonimizowane. Zwiększanie wiedzy nie może się odbywać kosztem prywatności i bezpieczeństwa informacji. Cyfryzacja ma ujednolicić praktykę Urzędu Z tak udostępnionego dorobku orzeczniczego będą korzystać także eksperci UPRP. Analizowanie wcześniejszych rozstrzygnięć dotyczących podobnych zagadnień i stanów faktycznych sprzyja spójności praktyki orzeczniczej. – Cyfrowa transformacja sektora publicznego otwiera przed instytucjami nowe możliwości reagowania na zmieniające się potrzeby obywateli i przedsiębiorców. Pozwala rozwijać już istniejące usługi, tworzyć nowe rozwiązania i coraz szerzej wykorzystywać potencjał technologii w realizacji zadań publicznych. Łączymy w ten sposób rozwój technologiczny z eksperckim charakterem Urzędu i jego rolą w systemie ochrony własności przemysłowej. PORTOS jest kolejnym elementem tego procesu i pokazuje sposób, w jaki chcemy wykorzystywać technologię w dalszym rozwoju usług UPRP – mówi Aneta Stuleblak, Zastępca Prezesa Urzędu Patentowego RP, współodpowiedzialna za realizację najważniejszych projektów modernizacji Urzędu, w tym wdrażanie nowoczesnych usług elektronicznych oraz elektronicznego zarządzania dokumentacją. PORTOS to moduł już funkcjonującej Platformy Usług Elektronicznych Urzędu Patentowego RP (PUEUP). Rozszerzy jej funkcjonalność o narzędzia związane z orzecznictwem. Platforma została udostępniona 2 listopada 2026 r., a projekt był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej (Program Fundusze Europejskie na Rozwój Cyfrowy). Całkowita wartość projektu to blisko 7,3 mln zł (w tym ponad 5,8 mln zł wkładu UE). Przeczytaj także: Litr oleju po frytkach to 123 ładowania telefonu, a większość Polaków wciąż go marnuje Warszawa nie zawsze płaci najlepiej. W produkcji różnice sięgają tysięcy złotych Darmowe nadgodziny wciąż powszechne. Najgorzej jest w średnich firmach Artykuł Patenty i znaki towarowe w jednej bazie. UPRP uruchomił PORTOS pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Litr oleju po frytkach to 123 ładowania telefonu. A większość Polaków wciąż go marnuje Litr zużytego oleju spożywczego może po przetworzeniu na biopaliwo dostarczyć około 2,7 kWh energii elektrycznej. Według wyliczeń projektu Olejomaty wystarczyłoby to na około 123 pełne ładowania iPhone'a 16, już po uwzględnieniu strat przy produkcji prądu i ładowaniu baterii. Tymczasem ponad połowa Polaków nadal wylewa taki tłuszcz do kanalizacji albo wyrzuca go do śmieci. Porównanie z telefonem ma przede wszystkim pokazać potencjał energetyczny czegoś, co po smażeniu zwykle traktujemy jak bezwartościowy odpad. 250 ml to około 31 ładowań Olejomaty przyjęły w obliczeniach energię potrzebną do pełnego naładowania iPhone'a 16 oraz straty występujące po drodze – podczas pracy agregatu prądotwórczego i samego ładowania baterii. Przy takich założeniach litr zużytego tłuszczu odpowiada około 123 pełnym ładowaniom telefonu. To mniej więcej cztery miesiące codziennego ładowania. Nawet ćwierć litra daje już obraz skali: według wyliczeń energia uzyskana z biopaliwa wyprodukowanego z 250 ml oleju wystarczyłaby na około 31 pełnych ładowań. – Po smażeniu zwykle zastanawiamy się, co zrobić ze zużytym olejem. Rzadziej myślimy o jego wartości jako surowca do produkcji biopaliw. Przeliczenie na ładowania telefonu pokazuje, ile energii można jeszcze z niego uzyskać. Nie trzeba zbierać dużych ilości jednorazowo. Wystarczy regularnie zbierać olej pozostały po przygotowywaniu posiłków, aby z niewielkich porcji stopniowo napełnić butelkę i przekazać ją do recyklingu – mówi Małgorzata Rdest, inicjatorka projektu Olejomaty i wiceprezes zarządu EMKA S.A. Olej w zlewie może zapchać rury Problem widać już na etapie pozbywania się tłuszczu po smażeniu. Z badania Ogólnopolskiego Panelu Badawczego Ariadna przeprowadzonego na zlecenie projektu Olejomaty wynika, że tylko 27 proc. Polaków wie, jak prawidłowo zagospodarować zużyty olej spożywczy. Ponad połowa respondentów wylewa go do kanalizacji albo wyrzuca do śmieci. A wylewanie tłuszczu do zlewu może skończyć się kosztownym problemem. Olej osadza się w rurach i sprzyja powstawaniu zatorów, które później trzeba usuwać. Jednocześnie w ten sposób znika surowiec, który po odpowiednim przetworzeniu może ponownie wejść do obiegu. Zużyty olej z gospodarstwa domowego można oddać m.in. do części PSZOK-ów, czyli Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, oraz innych lokalnych punktów zbiórki. Przed wyjściem najlepiej sprawdzić zasady w swojej gminie, bo nie każdy punkt przyjmuje tłuszcze spożywcze i mogą obowiązywać różne wymagania dotyczące opakowania. Olejomaty mają już 129 urządzeń Alternatywą są specjalne Olejomaty. Użytkownik pobiera z urządzenia bezpłatną, szczelną butelkę, stopniowo napełnia ją zużytym tłuszczem, a później oddaje pełne opakowanie do maszyny. System weryfikuje zawartość, a użytkownik otrzymuje punkty, które można wymienić na nagrody. Pierwsze takie urządzenia pojawiły się w 2024 r. Obecnie sieć obejmuje 129 Olejomatów w Polsce. W programie uczestniczy też 528 szkół, a użytkownikom wydano dotychczas 93 601 butelek przeznaczonych do zbierania zużytego oleju. Z badania Ariadny wynika, że największą zachętą do oddawania tłuszczu byłaby dostępność punktu w pobliżu domu lub codziennej trasy – wskazało ją 71 proc. respondentów. Dla 41 proc. znaczenie miałaby wygodna forma zbiórki, a dla 34 proc. drobna nagroda. – Mieszkańcy potrzebują dostępu do prostych i wygodnych narzędzi, z których mogą korzystać przy okazji codziennych spraw. W naszym badaniu 71 proc. respondentów wskazało, że do oddawania zużytego oleju skłoniłaby ich bliskość punktu odbioru, 41 proc. wymieniło wygodną formę zbiórki, a 34 proc. drobną nagrodę za zaangażowanie. Możliwość oddania pełnej butelki po drodze do sklepu czy pracy ułatwia regularną zbiórkę – dodaje Małgorzata Rdest. Z frytkownicy do produkcji biopaliwa Pełna butelka nie trafia bezpośrednio do baku ani do generatora. Po odebraniu olej jest oczyszczany i przekazywany do dalszego przetwarzania. Dopiero wtedy może stać się surowcem do produkcji biopaliwa. – Właśnie tego etapu dotyczą obliczenia z iPhonem: punktem wyjścia jest zużyty olej, lecz prąd w przyjętym modelu powstaje z wyprodukowanego z niego biopaliwa. Oddanie oleju do zbiórki umożliwia przekazanie go do takiego wykorzystania i daje mu drugie życie – wyjaśnia Małgorzata Rdest. Przeczytaj także: Rachunki rosną, ale 30 lat temu bolały jeszcze bardziej. Energetyczny paradoks Polski Artykuł Litr oleju po frytkach to 123 ładowania telefonu. A większość Polaków wciąż go marnuje pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.

Warszawa nie zawsze płaci najlepiej. W produkcji różnice sięgają tysięcy złotych Firmy produkcyjne ostrożniej zwiększają zatrudnienie, ale nadal mocno konkurują o specjalistów technicznych. Największy popyt utrzymuje się m.in. w kontroli jakości i utrzymaniu ruchu, a różnice płac między stanowiskami i regionami sięgają kilku tysięcy złotych miesięcznie. Z raportu Gi Group wynika, że automatyk w Trójmieście może zarobić do 12,1 tys. zł brutto wynagrodzenia zasadniczego, a kierownik zmiany w Katowicach do 12,6 tys. zł. Przemysł nadal ma duże znaczenie dla polskiej gospodarki. W 2025 r. przetwórstwo przemysłowe odpowiadało za 14,9 proc. PKB. Jednocześnie przedsiębiorcy we wrześniu negatywnie oceniali koniunkturę, a wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury wyniósł -5,8. Na firmy naciskają m.in. ceny energii i paliw, koszty pracy oraz komponentów i usług. Jednocześnie pracodawcy nadal zmagają się z niedoborem kandydatów, rotacją i absencjami. 96 proc. badanych firm produkcyjnych i logistycznych deklaruje, że braki kadrowe zwiększają obciążenie obecnych pracowników, a 55 proc. ogranicza przez to możliwość przyjmowania nowych zamówień lub zwiększania skali działalności. Popyt nie znika, ale się zmienia Na koniec II kwartału 2026 r. przetwórstwo przemysłowe miało 24,7 tys. wolnych miejsc pracy, najwięcej spośród wszystkich sekcji gospodarki. To o 2,7 tys. więcej niż rok wcześniej. Firmy szukały przede wszystkim pracowników bezpośrednio związanych z produkcją. Robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy odpowiadali za 38,3 proc. wakatów, a operatorzy i monterzy maszyn za 28,6 proc. Łącznie obie grupy stanowiły 66,9 proc. nieobsadzonych stanowisk w przetwórstwie. Największy bieżący popyt widać w kontroli jakości, utrzymaniu ruchu oraz obsłudze produkcji. Niższy popyt dotyczy zarządzania produkcją oraz prac inżynieryjnych i technicznych. W tych obszarach zapotrzebowanie osłabło również względem marca 2024 r. – Coraz częściej poszukiwani są pracownicy, którzy łączą wiedzę z kilku dziedzin. Przykładowo od specjalisty utrzymania ruchu oczekuje się nie tylko znajomości mechaniki, ale także elektrotechniki i podstaw automatyki. Podobnie w kontroli jakości rośnie znaczenie umiejętności analizy danych i obsługi systemów informatycznych. Dla pracowników oznacza to konieczność poszerzania kwalifikacji, a dla pracodawców większe znaczenie szkoleń i rozwoju własnych zespołów – komentuje Danuta Protasewicz z Grafton Recruitment. Specjalizacja mocno podbija pensję Przeciętne wynagrodzenie w przetwórstwie przemysłowym wyniosło w sierpniu 8780,98 zł brutto miesięcznie. To o 5,5 proc. więcej niż rok wcześniej, ale nadal mniej niż średnia w całym sektorze przedsiębiorstw, która sięgnęła 9259,54 zł brutto. Różnice między stanowiskami są jednak duże. W Warszawie niewykwalifikowany pracownik produkcji może liczyć na 5300-5850 zł brutto, operator produkcji na 5850-7000 zł, a operator CNC na 6700-8200 zł. Znacznie wyżej wyceniane są kompetencje związane z utrzymaniem ruchu i automatyzacją. Technik utrzymania ruchu w Warszawie może zarobić 8900-10300 zł brutto, automatyk 9900-11700 zł, a kierownik zmiany 9500-11200 zł. – Wynagrodzenia pracowników produkcji coraz wyraźniej odzwierciedlają stopień specjalizacji i samodzielności. Inne są wymagania wobec osoby wykonującej powtarzalne czynności przy linii produkcyjnej, a inne wobec pracownika, który odpowiada za ustawienie maszyn, diagnostykę czy usuwanie awarii. Dla firm istotne jest doświadczenie w konkretnym środowisku produkcyjnym, tym bardziej że wdrożenie nowej osoby na stanowisku technicznym może wymagać znacznie więcej czasu – mówi Agnieszka Żak, dyrektor ds. kluczowych klientów Gi Group. Warszawa nie zawsze płaci najlepiej Najwyższych stawek nie zawsze trzeba szukać w stolicy. W Trójmieście operator produkcji może zarobić 6600-7600 zł brutto, a automatyk 9900-12100 zł. Elektromechanik lub technik utrzymania ruchu może tam liczyć na 8900-11300 zł. Jeszcze wyższe górne widełki pojawiają się na Górnym Śląsku. W Katowicach kierownik zmiany może zarobić 10500-12600 zł brutto. Ślusarz narzędziowy oraz konstruktor i technolog mogą dojść do 12400 zł. Różnice widać nawet między miastami tego samego województwa. Automatyk we Wrocławiu może otrzymać 9400-11700 zł brutto, podczas gdy w Wałbrzychu 7900-8900 zł. Górne widełki różnią się więc o 2800 zł miesięcznie. Podobnie wygląda sytuacja w Wielkopolsce. Kierownik zmiany w Poznaniu może zarobić do 11200 zł brutto, a w Gnieźnie do 9000 zł. Region może zmienić pensję o tysiące Różnice nie dotyczą wyłącznie stanowisk kierowniczych. Operator CNC w Opolu może zarobić do 8200 zł brutto, czyli tyle samo, ile w Warszawie. W Gorzowie Wielkopolskim górna granica wynosi 6300 zł, a w Białymstoku 7000 zł. Podobnie jest w kontroli jakości. W Trójmieście kontroler jakości może liczyć na 6600-9600 zł brutto, w Warszawie na 7000-8600 zł, a w Częstochowie na 5500-5700 zł. Na wynagrodzenie wpływają także doświadczenie, konkretne uprawnienia, znajomość określonych maszyn i poziom samodzielności. Do pensji podstawowej dochodzą premie, które również mocno różnią się między stanowiskami i regionami. W Warszawie operator CNC może dostać dodatkowo 500-1100 zł brutto miesięcznie, a automatyk 700-1600 zł. W Trójmieście premia automatyka może sięgnąć 1700 zł, a w Katowicach kierownik zmiany może dostać nawet 2200 zł. Sama pensja już nie wystarcza Wysokość wynagrodzenia nadal silnie wpływa na decyzję o zmianie pracy, ale kandydaci patrzą szerzej niż tylko na podstawę. Liczą się premie, ale też i organizacja pracy, jakość zarządzania, atmosfera, terminowość wypłat i przewidywalność zatrudnienia. Przy dwóch podobnych stawkach o wyborze pracodawcy mogą zdecydować więc warunki organizacyjne albo krótsza droga do zakładu. – Wynagrodzenie pozostaje jednym z najważniejszych czynników decydujących o podjęciu pracy. Jednak sama wysokość stawki nie przesądza jeszcze o rzeczywistej atrakcyjności oferty. Kandydaci coraz częściej biorą pod uwagę nie tylko stawkę podstawową, ale również realną wysokość miesięcznych zarobków, system premiowy, liczbę dostępnych godzin, dodatki zmianowe, koszty dojazdu oraz stabilność zatrudnienia – wyjaśnia Agnieszka Żak. Ostrożność dziś, braki jutro Bieżące rekrutacje są bardziej selektywne, ale w dłuższej perspektywie przemysł może mieć znacznie większy problem z dostępnością pracowników. Z symulacji Polskiego Instytutu Ekonomicznego przytoczonej w raporcie wynika, że przy utrzymaniu obecnych trendów demograficznych liczba pracujących w przemyśle może do 2035 r. zmniejszyć się o około 11 proc., czyli o blisko 400 tys. osób netto. To nie jest prognoza liczby wakatów, lecz scenariusz wynikający ze zmian demograficznych. Jednocześnie automatyzacja zwiększa wymagania wobec osób, które w zakładach zostaną. Potrzebni będą pracownicy zdolni obsługiwać i diagnozować urządzenia, programować maszyny, kontrolować jakość oraz usprawniać procesy. Firmy, które dziś ograniczają rekrutację, muszą więc uważać, by nie stracić kompetencji trudnych do odbudowania później. Ostrożność kosztowa może być uzasadniona słabszą koniunkturą, ale niedobór doświadczonych specjalistów technicznych może w kolejnych latach utrudnić zwiększanie produkcji i realizację nowych zamówień. Raport Gi Group "Rynek pracy i wynagrodzenia w produkcji i logistyce. Stanowiska niższego i średniego szczebla" powstał na podstawie danych GUS, analizy ogłoszeń o pracę oraz informacji o wynagrodzeniach zebranych w sierpniu 2026 r. Uwzględnia także badanie 100 firm z branż produkcyjnych, magazynowych, logistycznych i dystrybucyjnych. Polecamy także: Małe zakupy, duża zmiana. BNPL wychowuje nowych kredytobiorców Artykuł Warszawa nie zawsze płaci najlepiej. W produkcji różnice sięgają tysięcy złotych pochodzi z serwisu 300Gospodarka.pl.